Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mayıs ayı enflasyon verisini açıkladı. Buna göre mayısta aylık enflasyon yüzde 3,37 olarak gerçekleşirken yıllık enflasyon yüzde 75,45 oldu. 5 aylık kümülatif enflasyon ise yüzde 22,72 seviyesine ulaştı. Bu veri, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için temmuz ayında yapılacak zam oranını büyük ölçüde belirleyecek. Emekli maaşları, ocak ayındaki artışın ardından 5 aylık enflasyon farkına göre güncellenecek.
5 aylık enflasyon farkı ne anlama geliyor?
Emekli maaşları her yıl ocak ve temmuz aylarında olmak üzere iki kez zamlanıyor. Ocak zammı, bir önceki yılın ikinci yarısındaki 6 aylık enflasyona göre belirlenirken temmuz zammı için ilk 6 aylık enflasyon esas alınıyor. Henüz haziran ayı enflasyonu açıklanmadığından kesin oran belli değil ancak ilk 5 aylık veri yüzde 22,72 oldu. Haziran ayı enflasyonunun yüzde 2,5-3 civarında gelmesi halinde 6 aylık enflasyon yüzde 25-26 aralığında gerçekleşebilir. Bu durumda en düşük emekli maaşının (şu an 10 bin TL) yeni dönemde 12 bin 500 TL civarına yükselebileceği hesaplanıyor.
Kim ne kadar zam alacak?
Mevcut maaşlar üzerinden yapılan hesaplamalara göre, 5 aylık enflasyon farkı yüzde 22,72'ye ulaştı. Haziran ayı enflasyonunun yüzde 2,5 olması durumunda 6 aylık enflasyon yüzde 25,75 olacak. Buna göre:
- 10.000 TL maaş alan bir emekli: 12.575 TL
- 15.000 TL maaş alan bir emekli: 18.862 TL
- 20.000 TL maaş alan bir emekli: 25.150 TL
- 25.000 TL maaş alan bir emekli: 31.437 TL
Bu hesaplamalar refah payı ve seyyanen zam gibi ek artışlar olmaması durumunda geçerlidir. Hükümetin ek bir düzenleme yapıp yapmayacağı henüz netlik kazanmadı.
Emekli maaşları ne zaman yatacak?
Temmuz zammı, enflasyon verisinin açıklanmasının ardından SSK ve Bağ-Kur emeklileri için farklı tarihlerde hesaplara yatırılıyor. Genellikle temmuz ayının ilk haftasında zam oranı Resmi Gazete'de yayımlanıyor ve ardından ödemeler başlıyor. Bu yıl da benzer bir takvim izlenmesi bekleniyor.
Enflasyon verileri, emeklilerin yanı sıra memur ve memur emeklileri için de belirleyici oluyor. Memur maaşlarına temmuzda yapılacak zam, toplu sözleşme zammı ve enflasyon farkından oluşuyor. Memurlar için ilk 5 aylık enflasyon farkı yüzde 8,39 olarak hesaplanırken toplu sözleşme zammıyla birlikte artış oranı yüzde 14,39'a ulaştı.
Ekonomik değerlendirme
Emekli maaşlarındaki artış, enflasyon karşısında eriyen alım gücünü kısmen telafi edecek olsa da uzun vadede sürdürülebilir bir refah artışı sağlamak için yapısal reformlara ihtiyaç duyuluyor. Emekli maaşlarının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı son yıllarda gerilerken, bu durum emeklilerin yaşam standartlarını olumsuz etkiliyor. Ekonomistler, maaş artışlarının yanı sıra sosyal yardım mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
