Milyonlarca memur ve emeklinin gözü kulağı temmuz ayında yapılacak maaş zamlarına çevrilmişken, 5 aylık enflasyon verilerinin netleşmesiyle birlikte zam oranları da şekillenmeye başladı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan mayıs ayı enflasyon rakamları, SGK, Bağ-Kur ve memur emeklileri ile çalışan memurların alacağı zam oranını belirleyen temel verilerden biri oldu. Peki, 5 aylık enflasyon farkı ne kadar, maaşlar ne kadar artacak? İşte merak edilen tüm detaylar.
5 aylık enflasyon farkı yüzde kaç oldu?
Ocak, şubat, mart, nisan ve mayıs aylarını kapsayan 5 aylık dönemde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerine göre enflasyon farkı yüzde 22,72 olarak gerçekleşti. Bu oran, temmuz ayında yapılacak zam için önemli bir gösterge niteliği taşıyor. Ancak memur ve memur emeklileri için zam oranı, sadece enflasyon farkına değil, aynı zamanda toplu sözleşme gereği belirlenen enflasyon farkı ve refah payına göre hesaplanıyor. SGK ve Bağ-Kur emeklileri için ise doğrudan enflasyon oranı esas alınıyor.
Memur ve memur emeklisi maaşları nasıl hesaplanacak?
Memur ve memur emeklileri için 2023 yılında imzalanan toplu sözleşme gereği, 6 aylık enflasyon farkı temmuzda maaşlara yansıtılacak. 5 aylık enflasyon yüzde 22,72 olurken, toplu sözleşmede belirlenen yüzde 6'lık zam dilimi de eklendiğinde toplam zam oranı yüzde 28,72'ye ulaşıyor. Ancak haziran ayı enflasyonunun da eklenmesiyle bu oranın daha da yukarı çekilmesi bekleniyor. Örneğin, haziran enflasyonunun yüzde 3 gelmesi halinde 6 aylık enflasyon yüzde 26,02'yi bulacak ve toplam zam yüzde 32,02'ye çıkacak.
SGK ve Bağ-Kur emeklisi ne kadar zam alacak?
SGK (SSK ve Bağ-Kur) emeklileri için temmuz zammı, doğrudan 6 aylık enflasyon oranına göre belirleniyor. 5 aylık enflasyon yüzde 22,72 olduğundan, haziran ayı enflasyonunun da eklenmesiyle bu oranın yüzde 25-26 bandına çıkması bekleniyor. Mevcut hesaplamalara göre, en düşük emekli maaşı 10 bin TL olan bir kişinin maaşı, yüzde 25 zam ile 12 bin 500 TL'ye yükselecek. Ancak kesin oran haziran enflasyonunun açıklanmasıyla netleşecek.
Emeklilerin 'garantilediği' zam ne ifade ediyor?
Hükümet yetkilileri, emeklilerin alım gücünü korumak ve enflasyon karşısında ezilmelerini önlemek için temmuz zammının enflasyon oranında yapılacağını defalarca dile getirdi. Bu nedenle 5 aylık enflasyon farkı, emekliler için bir nevi garanti altına alınan zam oranı olarak kabul ediliyor. Ancak nihai zam oranı, haziran ayı enflasyonu ve olası ek düzenlemelerle değişebilecek.
Ekonomistlerden değerlendirme
Ekonomistler, yüksek enflasyon ortamında emekli maaşlarının enflasyon kadar artmasının reel alım gücünü korumaya yetmediğini belirtiyor. Enflasyonun yüzde 70'leri aştığı bir dönemde, 6 aylık enflasyon farkının yüzde 25-30 civarında olması, emeklilerin yıllık bazda ciddi kayıplar yaşadığı anlamına geliyor. Bu nedenle hükümetin, temmuz zammının yanı sıra ek seyyanen zam veya refah payı artışı gibi adımlar atması bekleniyor. Özellikle en düşük emekli maaşının 10 bin TL'den 12 bin 500 TL'ye yükselmesi, birçok emekli için yetersiz kalacak gibi görünüyor.
Temmuz zammının ne zaman yürürlüğe gireceği ve maaşlara yansıyacağı tarih ise henüz netleşmiş değil. Ancak geçmiş yıllardaki uygulamalar göz önüne alındığında, temmuz ayı maaşlarının zamlı olarak ödenmesi bekleniyor. Gözler şimdi haziran ayı enflasyon verilerine çevrilmiş durumda.
