Yılın ikinci yarısına adım atılan bugünlerde, iktidarın ekonomi politikalarında emekçi ve emeklilerin geçim koşullarını iyileştirecek herhangi bir adım bulunmuyor. Asgari ücret, aylardır resmi açlık sınırının altında seyrederken, işçi ve Bağ-Kur emekli aylıklarında yapılacak enflasyon farkı zammının da büyük bölümü yine açlık sınırının altında kalmaya devam edecek. Muhalefet partileri ve sivil toplum örgütleri, hükümete çağrıda bulunarak emeklilere ve asgari ücretlilere ara zam yapılmasını talep ediyor.
Emekli aylıkları eriyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Ocak-Haziran döneminde enflasyon yüzde 25 civarında gerçekleşti. SSK ve Bağ-Kur emekli aylıkları, yılın ilk yarısında yüzde 15, ikinci yarısında ise ilk altı aylık enflasyon farkı kadar artacak. Ancak bu artış, emekli aylıklarının alım gücünü korumaya yetmiyor. En düşük emekli aylığı 10 bin TL seviyesinde kalırken, açlık sınırı 14 bin TL’ye dayandı. Emekliler, temel gıda ve fatura giderlerini karşılamakta zorlanıyor.
Asgari ücrete zam sinyali yok
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan yapılan açıklamalarda, asgari ücrete yıl ortasında zam yapılmayacağı mesajı verildi. 17 bin 2 TL olarak belirlenen net asgari ücret, açlık sınırının 3 bin TL altında kalıyor. İşçi sendikaları, enflasyon karşısında eriyen ücretlerin telafi edilmesi için hükümete acil çağrı yaparken, işveren kesimi ek yüklerin istihdamı olumsuz etkileyeceğini savunuyor. TÜRK-İŞ’in temmuz ayı araştırmasına göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı beslenmesi için gereken aylık gıda harcaması 14 bin TL’yi aştı. Bu durum, asgari ücretlinin yalnızca gıda için bile maaşının yüzde 80’inden fazlasını harcaması gerektiğini ortaya koyuyor.
Ekonomi yönetiminden kemer sıkma sinyali
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, enflasyonu düşürmek için uygulanan sıkı para politikasının devam edeceğini belirterek, ücret artışlarının enflasyonist baskıyı artırmaması gerektiğini vurguluyor. Bakan Şimşek, ‘Kamu maliyesinde disiplini sağlamalı, geçici çözümler yerine kalıcı refah artışı için yapısal reformlara odaklanmalıyız’ ifadelerini kullandı. Siyasi partiler ise bu politikaların emekçi ve emeklileri daha da zor durumda bıraktığını, krizi derinleştirdiğini dile getiriyor.
Muhalefetten ara zam teklifi
Ana muhalefet partisi CHP, TBMM’ye sunduğu kanun teklifiyle emekli aylıklarına ve asgari ücrete yıl ortasında zam yapılmasını istedi. Teklifte, en düşük emekli aylığının 14 bin TL’ye, asgari ücretin ise 20 bin TL’ye yükseltilmesi öngörülüyor. İYİ Parti ve DEM Parti de benzer çağrılarda bulunuyor. Ancak iktidar partisi AKP ve MHP, yıl ortasında zam yapılmasının bütçe dengesini bozacağı gerekçesiyle teklife karşı çıkıyor.
Bağımsız değerlendirme
Emekli ve emekçilerin alım gücündeki düşüş, Türkiye ekonomisinin yapısal sorunlarını bir kez daha gözler önüne seriyor. Yüksek enflasyon karşısında sabit gelirlilerin korunamaması, sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmıyor. Kısa vadede atılacak adımlar olmasa da, orta vadeli programın başarısı ve enflasyonun düşmesiyle birlikte ücretlerin reel olarak artması bekleniyor. Ancak bu süreçte milyonlarca vatandaşın geçim derdi derinleşiyor.
