Türkiye'de artan hayat pahalılığı, milyonlarca emekçi ve emeklinin maaş, ücret ve aylıklarını adeta tüketti. Yüksek enflasyon karşısında eriyen gelirler, özellikle emeklileri derinden etkiledi. Yapılan hesaplamalara göre, mevcut emekli aylıkları açlık sınırının altında seyrediyor. Önümüzdeki dönemde 6 aylık enflasyon verilerine göre memur maaşları ve emekli aylıklarına artış yapılacak olsa da, bu artışın neredeyse yarısı geçen 6 ayda oluşan enflasyon kaybını telafi etmeye yetmeyecek.
Enflasyon gelirleri tırpanladı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, yıllık enflasyon yüzde 70'in üzerinde seyrederken, emekli ve memur maaşlarına yapılan zam oranları bu artışın gerisinde kaldı. Özellikle emekliler, temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanırken, kira ve gıda fiyatlarındaki artış bütçelerini daha da daralttı. Türk-İş'in açlık sınırı araştırmasına göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı beslenmesi için gereken aylık harcama tutarı, emekli maaşının üzerinde. Bu durum, emeklilerin yoksulluk sınırının altında yaşamaya mahkum olduğunu gösteriyor.
Memur ve memur emeklisi de kayıpta
Memur ve memur emeklileri de benzer bir tabloyla karşı karşıya. 6 aylık enflasyon farkına göre yapılacak zam, geçmiş dönemdeki kaybı ancak kısmen telafi edebilecek. Uzmanlar, toplu sözleşme görüşmelerinde belirlenen zam oranlarının enflasyon karşısında eridiğini ve memurların alım gücünün her geçen gün düştüğünü belirtiyor. Kamu çalışanları, enflasyon karşısında ezilmemek için daha yüksek zam ve iyileştirme talep ediyor.
Ekonomistlere göre, mevcut gidişat sürdürülebilir değil. Yüksek enflasyonun kontrol altına alınması ve maaş zamlarının enflasyon oranında belirlenmesi gerekiyor. Aksi halde emekçi ve emeklilerin yaşam standardı daha da düşecek. Hükümetin alacağı önlemler ve yılın ikinci yarısında yapılacak zam oranları, milyonlarca kişinin geleceğini doğrudan etkileyecek.
Emekli maaşlarının açlık sınırının altında kalması, sosyal devlet ilkesiyle çelişiyor. Uzun vadede, enflasyonun dizginlenmesi ve gelir dağılımının iyileştirilmesi için yapısal reformlara ihtiyaç var. Aksi takdirde, artan hayat pahalılığı toplumsal huzursuzluğu da beraberinde getirebilir.
