Türkiye'de yıllık enflasyonun yükselişiyle birlikte alım gücü eriyen milyonlarca emekli, temmuz ayında yapılacak zam oranlarına odaklandı. SSK, Bağ-Kur ve memur emeklileri arasında oluşan maaş farkını kapatmak için hükümet kulislerinde “refah payı” formülleri konuşulurken, en düşük emekli aylığının artırılması için de çalışmalar sürüyor. Ekonomi yönetimi, enflasyon karşısında emeklilerin kaybını telafi etmek ve farklı emekli statüleri arasındaki adaletsizliği gidermek için alternatif senaryolar üzerinde çalışıyor.
Emekli maaşlarındaki mevcut durum
2024 yılı itibarıyla SSK ve Bağ-Kur emeklileri, altı aylık enflasyon oranında zam alırken, memur emeklileri toplu sözleşme artışı artı enflasyon farkı ile maaşlarını alıyor. Ancak son dönemde enflasyonun yüksek seyretmesi, özellikle SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin alım gücünü olumsuz etkiledi. Memur emeklileri ise toplu sözleşme artışı sayesinde daha yüksek oranlı zam alırken, aradaki makas açıldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, bu farkı kapatmak için “refah payı” adı altında ek bir ödeme yapılmasını değerlendiriyor.
Kulislerde konuşulan refah payı formülü
Kulislerde, SSK ve Bağ-Kur emeklilerine, enflasyon zammına ek olarak belirli bir refah payı verilebileceği konuşuluyor. Bu oranın yüzde 5 ila 10 arasında olabileceği belirtiliyor. Memur emeklileri için ise toplu sözleşme artışının üzerine enflasyon farkı eklenerek maaşların güncellenmesi planlanıyor. Ayrıca en düşük emekli aylığının 10.000 TL'den 12.000 TL'ye çıkarılması gündemde. Ancak bu artışın maliyetinin yüksek olması nedeniyle, bütçe üzerindeki etkisi dikkatle hesaplanıyor.
Emekli sayısı ve bütçeye etkisi
Türkiye'de yaklaşık 15 milyon emekli bulunuyor. Bunların 9 milyonu SSK ve Bağ-Kur, 2 milyonu memur emeklisi, kalanı ise diğer statülerdeki emeklilerden oluşuyor. En düşük emekli aylığının artırılması ve refah payı verilmesi durumunda, bütçeye ek yük 100 milyar TL'nin üzerinde olabilir. Bu nedenle hükümet, artışları kademeli olarak ve seçim takvimini de düşünerek planlıyor.
Muhalefet ve emekli derneklerinin tepkisi
Ana muhalefet partisi CHP, emekli maaşlarındaki farkın kapatılması için kalıcı bir çözüm çağrısı yaparken, emekli dernekleri refah payının yetersiz kalacağını savunuyor. Tüm Emeklilerin Sendikası Başkanı, “Enflasyon karşısında ezilen emekliler için refah payı adı altında yapılacak küçük bir artış yeterli olmayacak. Asgari ücret ile en düşük emekli aylığı arasındaki farkın kapatılması gerek” dedi.
Değerlendirme
Emekli maaşlarındaki statüler arası farkın kapatılması, sadece ekonomik bir düzenleme değil, aynı zamanda sosyal adalet açısından da kritik bir konu. Hükümetin kulislerde çalıştığı refah payı formülü, kısa vadede bir nebze olsun nefes aldırabilir ancak enflasyonun yüksek seyrettiği bir ortamda en kalıcı çözüm, ekonomide istikrarın sağlanması ve enflasyonun düşürülmesinden geçiyor. Emeklilerin beklentisi, bu düzenlemenin seçim yatırımı olmaktan çıkıp, sürdürülebilir bir gelir politikasına dönüşmesi.
