Elon Musk, 2022 yılında Twitter'ı 44 milyar dolara satın alarak platformun adını X olarak değiştirdiğinde, çocuk istismarı materyallerinin kaldırılmasını "bir numaralı öncelik" olarak duyurmuştu. Ancak aradan geçen sürede yapılan araştırmalar, Musk'ın bu sözünün büyük ölçüde yerine getirilmediğini gösteriyor. Bağımsız araştırmacılar ve sivil toplum kuruluşları, X'te çocukların cinsel istismarına ilişkin materyallerin hâlâ dolaşımda olduğunu ve platformun bu içerikleri tespit etme ve kaldırma konusunda yetersiz kaldığını raporluyor.
Musk, satın alma sürecinde yaptığı açıklamalarda, "Çocuk istismarı içeren hesapların temizlenmesi benim için en önemli konu. Bu konuda çok kararlıyım." ifadelerini kullanmıştı. Ne var ki, 2023 ve 2024 yıllarında yapılan çeşitli araştırmalar, platformda bu tür materyallerin hâlâ var olduğunu ve bazı durumlarda kullanıcıların şikâyetlerine rağmen içeriklerin kaldırılmadığını ortaya koydu. Özellikle güvenlik ve moderasyon ekibindeki işten çıkarmaların ardından, içerik denetiminin zayıfladığı belirtiliyor.
Moderasyon Zafiyeti ve İşten Çıkarmaların Etkisi
Musk'ın satın alımının ardından X, güvenlik ve moderasyon ekiplerinde ciddi küçülmeye gitti. Şirketin güvenlik konseyi dağıtıldı, içerik moderasyonundan sorumlu birçok çalışan işten çıkarıldı. Bu durum, platformun zararlı içerikleri tespit etme kapasitesini önemli ölçüde azalttı. Uzmanlar, otomatik tespit sistemlerinin yeterince güncellenmediğini ve insan denetiminin azalmasıyla birlikte çocuk istismarı materyallerinin daha uzun süre erişilebilir kaldığını vurguluyor.
2023 yılında Stanford Üniversitesi ve Stanford İnternet Gözlemevi tarafından yapılan bir araştırma, X'te çocuk istismarı materyali içeren hesapların hâlâ aktif olduğunu ve bazılarının reklam geliri elde ettiğini gösterdi. Araştırmacılar, bu hesapların bir kısmının doğrudan çocuk istismarı görüntüleri paylaştığını, bazılarının ise bu içeriklere yönlendirme yaptığını belirtti. Ayrıca, platformun bu tür içerikleri tespit etmek için kullandığı algoritmaların yetersiz olduğu ve kullanıcı bildirimlerinin geç işleme alındığı ifade edildi.
Musk, konuyla ilgili olarak 2023'te yaptığı bir açıklamada, "X'te çocuk istismarına sıfır tolerans gösteriyoruz. Bu tür içerikleri paylaşan hesapları derhal kapatıyoruz." demişti. Ancak araştırmalar, bu tür hesapların kapatılmasının haftalar, hatta aylar sürebildiğini ve bazı kullanıcıların yeni hesaplarla geri döndüğünü ortaya koydu. Bu durum, platformun caydırıcılık ve önleyicilik konusunda etkisiz kaldığını gösteriyor.
Reklam Verenlerin Tepkisi ve Ekonomik Sonuçlar
Çocuk istismarı materyallerinin varlığı, X'in reklam verenler nezdindeki itibarını da zedeliyor. Birçok büyük marka, güvenlik endişeleri nedeniyle platformdan reklamlarını çekmiş veya askıya almıştı. Musk'ın satın alımının ardından yaşanan reklam geliri kaybı, şirketin finansal tablolarına da yansıdı. 2023 yılında X'in reklam gelirlerinde önemli bir düşüş yaşandığı ve şirketin değerlemesinin 44 milyar dolardan 19 milyar dolar civarına gerilediği bildirildi.
Uzmanlar, platformun çocuk güvenliği konusundaki yetersizliğinin sadece etik değil, aynı zamanda ekonomik bir maliyeti olduğunu belirtiyor. Reklam verenler, marka güvenliği politikaları gereği zararlı içeriklerin bulunduğu platformlardan uzak duruyor. Bu da X'in gelirlerini ve piyasa değerini olumsuz etkiliyor. Ayrıca, düzenleyici kurumların platforma yönelik incelemeleri ve olası para cezaları da şirketin üzerindeki baskıyı artırıyor.
Avrupa Birliği'nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında X'e yönelik soruşturmalar devam ediyor. DSA, çevrimiçi platformların yasa dışı içerikleri hızla kaldırmasını ve risk değerlendirmesi yapmasını zorunlu kılıyor. Çocuk istismarı materyalleri, bu yasanın en hassas konularından biri. Eğer X, DSA yükümlülüklerini yerine getirmezse, şirketin küresel cirosunun yüzde 6'sına kadar para cezası alması gündeme gelebilir. Bu da milyarlarca dolarlık bir yük anlamına geliyor.
Sonuç olarak, Elon Musk'ın çocuk istismarı materyallerini kaldırma vaadi, uygulamada karşılık bulmuş görünmüyor. Platformdaki moderasyon zafiyeti, hem çocukların güvenliğini tehdit ediyor hem de X'in ekonomik geleceğini riske atıyor. Musk'ın "bir numaralı öncelik" söylemi, somut adımlarla desteklenmediği sürece, X'in bu karanlık içeriklerden arındırılması zor görünüyor. Reklam verenlerin ve düzenleyicilerin baskısı artarken, şirketin bu konuda ne kadar ciddi olduğunu göstermesi gerekiyor.
