Cumhuriyet sonrası ilk Türkçe Kur'an tefsiri "Hak Dini Kur'an Dili"ni kaleme alan mütefekkir ve din alimi Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır, vefatının 84. yılında dualarla anılıyor. 1878 yılında Antalya'nın Elmalı ilçesinde dünyaya gelen Yazır, İslami ilimlerdeki derin bilgisi ve felsefi yaklaşımıyla tanındı. İstanbul'a giderek medrese eğitimini tamamlayan Yazır, dönemin önde gelen alimlerinden dersler aldı.
Hak Dini Kur'an Dili tefsiri
Elmalılı'nın en önemli eseri, 1926-1939 yılları arasında yazdığı "Hak Dini Kur'an Dili" adlı dokuz ciltlik tefsirdir. TBMM'nin kararıyla hazırlanan bu tefsir, Cumhuriyet döneminin ilk Türkçe Kur'an tefsiri olma özelliğini taşır. Eserinde nakli ve aklı birleştiren Yazır, ayetleri açıklarken dil, tarih ve felsefe gibi alanlardan da yararlanmıştır. Tefsir, günümüzde de en çok başvurulan kaynaklar arasındadır.
Siyasi ve ilmi kişiliği
Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır, sadece bir din alimi değil aynı zamanda devlet adamıydı. Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda Antalya mebusu olarak görev yaptı. İttihat ve Terakki Cemiyeti üyesi olan Yazır, Cumhuriyet sonrası dönemde Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kurulmasında etkili oldu. 1922'de Şeyhülislamlık Müsteşarlığı görevini üstlendi. İstiklal Mahkemeleri'nde yargılandıysa da beraat etti. Hayatının son yıllarını İstanbul'da ilmi çalışmalara adayan Yazır, 27 Mayıs 1942'de vefat etti. Kabri Sahrayıcedid Mezarlığı'nda bulunmaktadır.
Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır, geride bıraktığı eserlerle İslam dünyasında önemli bir yere sahiptir. Onun tefsir anlayışı, gelenekle modernite arasında bir köprü kurarak, dinin akıl ve bilimle uyumlu yorumlanması gerektiğini savunur. Bu yönüyle günümüz din alimleri için de ilham kaynağı olmaya devam etmektedir.
