Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi 2024 yılında bir önceki yıla göre yüzde 9,8 artarak 2023'te kaydedilen büyüme hızının önemli ölçüde üzerine çıktı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, yenilenebilir kaynakların toplam elektrik üretimindeki payı yüzde 45'e ulaştı. Bu artışta özellikle rüzgar ve güneş enerjisi santrallerinin devreye alınması ile hidroelektrik santrallerindeki yüksek kapasite kullanımı etkili oldu.
Rüzgar ve güneş enerjisi öne çıktı
2024 yılında rüzgar enerjisinden elektrik üretimi yüzde 12, güneş enerjisinden ise yüzde 18 artış gösterdi. Toplam kurulu güç içinde rüzgarın payı yüzde 11'e, güneşin payı ise yüzde 14'e yükseldi. Hidroelektrik santralleri, geçen yılki kuraklık etkisini üzerinden atarak üretimde yüzde 7 artış sağladı. Jeotermal ve biyokütle kaynakları ise istikrarlı büyümelerini sürdürdü.
2023'e göre ivme kazandı
2023 yılında yenilenebilir enerji üretimi yüzde 4,2 artmıştı. 2024'teki yüzde 9,8'lik büyüme, sektörün hızlandığını gösteriyor. Uzmanlar, bu artışta yeni yatırımların yanı sıra mevcut santrallerin kapasite kullanım oranlarındaki iyileşmenin de etkili olduğunu belirtiyor. Özellikle güneş enerjisinde lisanssız üretim miktarı geçen yıla göre yüzde 22 arttı.
Hedef 2030'da yüzde 50 pay
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın 2025-2029 Stratejik Planı'na göre, yenilenebilir enerjinin elektrik üretimindeki payının 2030 yılına kadar yüzde 50'ye çıkarılması hedefleniyor. 2024 sonu itibarıyla yüzde 45'e ulaşan pay, bu hedefe ulaşma yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Bakanlık, önümüzdeki dönemde rüzgar ve güneş santralleri için yeni YEKA (Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları) ihaleleri planlıyor.
Karbon emisyonları azalıyor
Yenilenebilir enerji üretimindeki artış, karbon emisyonlarının azaltılmasına da katkı sağladı. 2024 yılında fosil yakıt kullanımındaki azalmaya bağlı olarak enerji sektörü kaynaklı karbon emisyonları yüzde 5,3 geriledi. Türkiye, Paris Anlaşması hedefleri doğrultusunda 2053 yılına kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşmayı planlıyor.
Yatırımlar sürecek
Enerji piyasasında faaliyet gösteren özel şirketlerin 2025 yılı için 10 gigavatlık yeni yenilenebilir enerji yatırımı planladığı bildirildi. Bu yatırımların büyük kısmı güneş ve rüzgar enerjisine yönelik. Ayrıca depolamalı rüzgar ve güneş santralleri için verilen ön lisans sayısı 2024'te 300'ü aştı. Enerji depolama teknolojilerindeki gelişmeler, yenilenebilir enerjinin şebekeye entegrasyonunu kolaylaştıracak.
Yenilenebilir enerjideki bu hızlı yükseliş, Türkiye'nin enerji bağımsızlığı hedefi açısından da kritik bir rol oynuyor. Yerli kaynaklara dayalı elektrik üretimi, cari açığı azaltırken enerji arz güvenliğini de artırıyor. Sektör temsilcileri, mevcut teşvik mekanizmalarının devam etmesi ve lisans süreçlerinin hızlandırılması halinde büyümenin önümüzdeki yıllarda da süreceğini belirtiyor.
