Karayolları Trafik Kanunu kapsamında yeni nesil ulaşım araçlarına yönelik denetimler sıkılaştırıldı. Elektrikli scooter, bisiklet ve benzeri araçları kullananlar için trafik kurallarına uymamanın bedeli ağır oldu. Yeni düzenlemeyle birlikte kurallara aykırı hareket eden sürücülere 150 bin liraya kadar ceza kesilecek. Uygulama, özellikle büyük şehirlerde yaygınlaşan mikro-mobilite araçlarının trafikte yarattığı kaosu önlemeyi hedefliyor.
Yeni kurallar neleri kapsıyor?
Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle elektrikli scooter, bisiklet, elektrikli bisiklet, monowheel, hoverboard gibi araçlar "mikro-mobilite araçları" olarak tanımlandı. Bu araçların kullanımına ilişkin getirilen başlıca kurallar şöyle:
- Elektrikli scooter ve bisikletler yaya kaldırımlarında kullanılamayacak.
- Sadece bisiklet yolları ve belirlenmiş güzergahlarda sürülebilecek.
- Hız limiti 25 km/saat ile sınırlandırıldı.
- Kask kullanımı zorunlu hale getirildi.
- 14 yaşından küçüklerin bu araçları kullanması yasaklandı.
- Park kurallarına uymayan araçlar çekilecek ve sahiplerine 500 TL'den başlayan cezalar uygulanacak.
Kurallara uymayanlara idari para cezası uygulanacak. Alkollü veya uyuşturucu madde etkisi altında araç kullanmanın cezası 5 bin liradan başlarken, kask takmamanın cezası 1.500 lira, hız sınırını aşmanın cezası ise 2 bin 500 liraya kadar çıkıyor. En ağır ceza ise can güvenliğini tehlikeye atan sürücülere 150 bin lira olarak belirlendi.
Denetimler artırıldı
İçişleri Bakanlığı, bu araçların trafikte yarattığı riskleri azaltmak amacıyla denetimlerin sıkılaştırılacağını duyurdu. Özellikle İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirlerde ekipler, scooter ve bisiklet kullanıcılarını denetleyecek. Ceza uygulamalarının yanı sıra, kullanıcıların bilinçlendirilmesi için eğitim kampanyaları da düzenlenecek.
Tepkiler ve eleştiriler
Düzenleme, birçok kesimden farklı tepkiler aldı. Sivil toplum örgütleri ve bisiklet dernekleri, cezaların caydırıcı olmasını desteklerken, uygulamanın adil olması gerektiğini vurguladı. Özellikle bisiklet yollarının yetersiz olduğu bölgelerde kullanıcıların mağdur olmaması gerektiği belirtiliyor. Diğer yandan, scooter kiralama şirketleri, kurallara uymayan kullanıcıların tespit edilmesi ve cezalandırılması konusunda belediyelerle iş birliği yapacaklarını açıkladı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yetkilileri, düzenlemenin amacının mikro-mobilite araçlarını yasaklamak değil, güvenli ve düzenli bir kullanım sağlamak olduğunu belirtti. Bakanlık, önümüzdeki dönemde bisiklet yollarının artırılması ve altyapı iyileştirmeleri için yeni projelerin hayata geçirileceğini duyurdu.
Elektrikli scooter ve bisiklet kullanımının son yıllarda hızla artması, beraberinde trafik kazalarını da getirdi. 2023 yılında Türkiye'de elektrikli scooter karışan kazalarda 12 kişi hayatını kaybetti, 2 binden fazla kişi yaralandı. Yeni düzenleme, bu sayıları azaltmayı hedefliyor. Ancak uzmanlar, sadece cezaların değil, altyapı yatırımlarının ve eğitimin de önemli olduğunu vurguluyor.
