Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), milyonlarca aboneyi ilgilendiren kapsamlı bir sayaç dönüşümü için çalışmalarını hızlandırdı. Yeni düzenlemeyle elektrik, su ve doğalgaz sayaçları akıllı hale getirilecek, tüketim verileri uzaktan ve anlık olarak okunabilecek. Sistemin 2025 yılına kadar yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Akıllı sayaç sistemi nasıl çalışacak?
Akıllı sayaçlar, tüketim bilgilerini otomatik olarak dağıtım şirketlerine iletecek. Aboneler, mobil uygulama veya web portalı üzerinden anlık tüketimlerini görüntüleyebilecek. Sistem sayesinde tahmini fatura dönemi sona erecek, gerçek tüketim üzerinden faturalandırma yapılacak. Ayrıca sayaç okuma için evde bulunma zorunluluğu ortadan kalkacak.
Uygulama takvimi ve kapsamı
EPDK, pilot uygulamaların ardından tüm Türkiye'de dönüşümü kademeli olarak planlıyor. İlk etapta yüksek tüketimli aboneler ve işletmeler öncelikli olacak. Konut aboneleri için dönüşümün 2026 yılına kadar tamamlanması öngörülüyor. Yeni binalarda akıllı sayaç kullanımı zorunlu hale getirilecek.
Düzenleme kapsamında mevcut sayaçların değişimi ücretsiz olacak. Dağıtım şirketleri, sayaç değişim maliyetlerini kendi bütçelerinden karşılayacak. EPDK, tüketicilerin herhangi bir ek ücret ödemeyeceğini duyurdu.
Faturalara yansıması ve avantajları
Akıllı sayaçların en önemli avantajı, tüketim alışkanlıklarını analiz ederek enerji tasarrufu sağlaması olacak. Aboneler yoğun tüketim saatlerini takip edebilecek, gereksiz kullanımı azaltabilecek. Uzun vadede ise dağıtım şirketleri için işletme maliyetlerinin düşmesiyle tarifelerin daha stabil hale gelmesi bekleniyor. Sistem aynı zamanda kaçak kullanımın önlenmesine de katkı sağlayacak.
Teknik altyapı ve veri güvenliği
Akıllı sayaçlar için yeni bir iletişim altyapısı kurulması planlanıyor. Sayaçlar şebeke üzerinden veya mobil hatlarla veri aktarımı yapacak. Kişisel verilerin korunması amacıyla veri şifreleme yöntemleri kullanılacak, tüketim bilgileri yalnızca ilgili dağıtım şirketi ve abone tarafından erişilebilir olacak. EPDK, veri güvenliği konusunda Bilişim Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile iş birliği yapıyor.
Benzer uygulamalar dünyada nasıl?
Avrupa Birliği ülkelerinde akıllı sayaç kullanımı 2018'den itibaren zorunlu hale getirilmişti. İtalya ve İsveç'te elektrik tüketiminin yüzde 90'ından fazlası akıllı sayaçlarla ölçülüyor. ABD'de ise eyaletler arası farklılık olmakla birlikte, Kaliforniya gibi bazı eyaletlerde akıllı sayaç dönüşümü tamamlandı. Türkiye'deki düzenleme, bu ülkelerdeki deneyimler dikkate alınarak hazırlanıyor.
Yeni sistemin enerji verimliliği hedefleriyle uyumlu olduğunu belirten EPDK yetkilileri, karbon ayak izinin azaltılmasına da katkı sağlanacağını ifade ediyor. Akıllı sayaçlar sayesinde talep tahminlerinin daha doğru yapılması, arz güvenliğinin artırılması ve kayıp kaçak oranlarının düşürülmesi hedefleniyor.
Tüketici dernekleri ise veri mahremiyeti ve sayaç arızalarına karşı uyarılarda bulunuyor. Uzmanlar, sistemin sürekli izlenmesi ve olası teknik sorunlara karşı hızlı müdahale mekanizması kurulması gerektiğini vurguluyor. Düzenlemenin detayları önümüzdeki günlerde Resmi Gazete'de yayımlanacak yönetmelikle netleşecek.
