Güçlenen El Nino hava olayının küresel tarım üretimini tehdit etmesiyle Asya'da pirinç fiyatları yeniden yükselişe geçti. Uluslararası piyasalarda referans alınan Tayland beyaz pirincinin ton fiyatı son bir ayda yüzde 8 artarak 580 dolara ulaştı. Uzmanlar, El Nino'nun özellikle Güneydoğu Asya'daki muson yağışlarını olumsuz etkileyerek pirinç rekoltesini düşürebileceği uyarısı yapıyor.
El Nino'nun pirinç üretimine etkisi
Dünya Meteoroloji Örgütü'nün son raporuna göre, bu yıl El Nino koşullarının yüzde 90 ihtimalle devam etmesi bekleniyor. Pasifik Okyanusu'nda deniz suyu sıcaklıklarının normalin üzerinde seyretmesi, Asya'da kuraklık ve aşırı yağış gibi dengesiz hava olaylarına yol açıyor. Özellikle Hindistan, Tayland, Vietnam ve Endonezya gibi büyük pirinç üreticisi ülkelerde ekim ve hasat dönemlerinde aksaklıklar yaşanması, arzı daraltıyor. Hindistan'ın geçen yıl pirinç ihracatına getirdiği kısıtlamalar da piyasaları etkilemeye devam ediyor. Dünyanın en büyük pirinç ihracatçısı olan Hindistan, yurt içi fiyatları kontrol altına almak için beyaz pirinç ihracatını yasaklamış ve bazı çeşitlerde yüzde 20 gümrük vergisi uygulamıştı.
Küresel gıda enflasyonu endişesi
Pirinç fiyatlarındaki yükseliş, küresel gıda enflasyonu endişelerini yeniden alevlendirdi. Dünya Bankası verilerine göre, pirinç, dünya nüfusunun yarısından fazlasının temel besin kaynağı konumunda. Fiyat artışları, özellikle pirincin karbonhidrat ihtiyacının büyük kısmını karşıladığı Asya, Afrika ve Latin Amerika ülkelerinde gıda güvenliğini tehdit ediyor. Uluslararası Pirinç Araştırma Enstitüsü (IRRI), El Nino koşullarının 2024 yılı küresel pirinç üretimini geçen yıla göre yüzde 5-10 oranında azaltabileceğini öngörüyor. Bu durumun, stokların tükenmesi ve ihracat kısıtlamalarıyla birleşerek fiyatları daha da yukarı çekmesi bekleniyor.
Analistler, Asya'da pirinç fiyatlarının 2023'ün ikinci yarısında ulaştığı 650 dolar seviyelerine yaklaşabileceğini belirtiyor. Tayland ve Vietnam gibi büyük ihracatçı ülkelerin üreticileri, fiyatların yükselmesinden memnun olsa da, ithalatçı ülkeler için durum endişe verici. Filipinler, Endonezya ve Bangladeş gibi ülkeler, pirinç alımlarını artırarak stoklarını güçlendirmeye çalışıyor. Ancak küresel ölçekte talebin yüksek seyretmesi, arzı zorluyor.
El Nino'nun etkilerinin önümüzdeki aylarda daha belirgin hale gelmesi bekleniyor. Tarım uzmanları, iklim değişikliğinin getirdiği bu tür aşırı hava olaylarına karşı ülkelerin tarım politikalarını gözden geçirmesi gerektiğini vurguluyor. Sürdürülebilir sulama teknikleri, kuraklığa dayanıklı pirinç türlerinin geliştirilmesi ve erken uyarı sistemlerinin kurulması, uzun vadeli çözümler arasında sayılıyor. Ancak kısa vadede, tüketicilerin ve ithalatçı ülkelerin yüksek fiyatlarla karşı karşıya kalması kaçınılmaz görünüyor.
