ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Hürmüz Boğazı’nda petrol akışının hızlanması ve küresel piyasada yeniden arz fazlası oluşacağı beklentisiyle 2025 yılı için ortalama petrol fiyatı tahminini düşürdü. Yeni tahmin, varil başına 70 dolar seviyesinin altına indirilirken, bu durum petrol ihracatçısı ülkeler için gelir kaybı anlamına geliyor. EIA'nın aylık raporunda yer alan revizyon, özellikle OPEC+ ülkelerinin üretim kotalarına uyumundaki belirsizlikler ve talep tarafındaki yavaşlamayla ilişkilendirildi.
Hürmüz Boğazı'nda akış hızlanıyor
EIA, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol miktarının son aylarda belirgin şekilde arttığını vurguladı. İran ve Irak gibi büyük üreticilerin ihracat kapasitelerini genişletmesi, boğazdaki günlük petrol akışını 20 milyon varilin üzerine çıkardı. Bu durum, küresel arz fazlasının yeniden oluşmasına zemin hazırlıyor. Analistler, ABD'nin kaya petrolü üretimindeki artışın da arz baskısını güçlendirdiğini belirtiyor.
Talep yavaşlıyor, stoklar artıyor
Küresel ekonomik büyümedeki yavaşlama, özellikle Çin ve Avrupa'da petrol talebinin beklenenin altında kalmasına neden oluyor. EIA verilerine göre, OECD ülkelerindeki ticari petrol stokları son beş yılın ortalamasının üzerine çıktı. Talep daralması ve artan arz, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor. EIA, 2025 yılı için küresel petrol talebi büyümesini günlük 1,1 milyon varil olarak tahmin ederken, bir önceki tahmin 1,3 milyon varildi.
OPEC+ politikaları sorgulanıyor
OPEC+ grubunun üretim kesintilerini sürdürme kararı, piyasada beklenen etkiyi yaratamadı. Bazı üyelerin kotalara uymaması ve ABD'nin üretim artışı, kesintilerin fiyatları destekleme gücünü zayıflattı. EIA raporunda, OPEC+'nın ek önlemler almaması halinde arz fazlasının daha da belirginleşeceği uyarısı yapıldı. Suudi Arabistan'ın fiyat savaşı olasılığı ise piyasada tedirginlik yaratıyor.
Ekonomik etkiler ve beklentiler
Petrol fiyatlarındaki düşüş, ithalatçı ülkeler için enflasyonu frenleyici bir etki yaparken, ihracatçı ülkelerin bütçe dengelerini bozuyor. Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler, düşük fiyatlardan olumlu etkilenirken; Rusya, Suudi Arabistan ve Irak gibi üreticiler gelir kaybıyla karşı karşıya. EIA'nın revize tahmini, küresel petrol piyasasında arz-talep dengesinin yeniden şekillendiğine işaret ediyor. Uzmanlar, yılın ikinci yarısında fiyatların 65-75 dolar aralığında dalgalanmasını bekliyor.
Bu gelişme, enerji piyasalarının jeopolitik riskler ve makroekonomik faktörler karşısındaki kırılganlığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Petrol fiyatlarındaki düşüş eğilimi, yeşil enerji dönüşümünü hızlandırabileceği gibi, fosil yakıtlara bağımlı ekonomiler için yeni riskler de doğuruyor. Piyasalar, önümüzdeki dönemde OPEC+'nın atacağı adımları ve küresel talep verilerini yakından izleyecek.
