Türkiye'de trafik güvenliğini artırmak amacıyla hazırlanan yeni düzenlemeyle ehliyet yenileme süreleri ve sağlık raporu kriterleri köklü bir değişime uğruyor. İçişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı işbirliğiyle hazırlanan yönetmelik taslağına göre, sürücü belgesi yenileme periyotları yaş gruplarına göre farklılaştırılırken, sağlık raporu geçerlilik süreleri de kısaltılıyor. Yeni düzenlemenin 2025 yılı başında yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Yeni yaş sınırı ve yenileme süreleri
Yönetmelik taslağına göre, 65 yaş üstü sürücüler için ehliyet yenileme süresi 2 yıla indirilecek. 50-65 yaş arası sürücüler 5 yılda bir, 50 yaş altı sürücüler ise 10 yılda bir ehliyetlerini yenilemek zorunda kalacak. Ayrıca, sürücü adayları için getirilen yeni yaş sınırıyla, M, A1 ve B1 sınıfı ehliyetler için minimum yaş 16'dan 17'ye çıkarılacak. B sınıfı ehliyet için ise yaş sınırı 18 olarak korunuyor.
Sağlık raporu kriterleri sıkılaştırılıyor
Sağlık raporu alımında da önemli değişiklikler yapılıyor. Artık sürücü adaylarının ve ehliyet yenileyeceklerin, aile hekimlerinden değil, resmi sağlık kuruluşlarından (devlet hastaneleri veya üniversite hastaneleri) rapor alması zorunlu hale getiriliyor. Raporda, görme, işitme, refleks testlerinin yanı sıra psikoteknik değerlendirme de yer alacak. Özellikle 65 yaş üstü sürücüler için psikoteknik test zorunluluğu getiriliyor. Sağlık raporu geçerlilik süresi, yenileme periyoduna göre ayarlanacak ancak her durumda 2 yılı geçemeyecek.
Yenileme ücretleri ve cezai yaptırımlar
Yeni düzenlemeyle ehliyet yenileme ücretlerine de zam yapılması planlanıyor. Şu an 15 TL olan yenileme harcı, enflasyon oranında güncellenerek 2025 yılı için yaklaşık 30 TL'ye çıkarılacak. Ayrıca, süresi geçmiş ehliyetle araç kullananlara uygulanan ceza miktarı 436 TL'den 1.500 TL'ye yükseltilecek. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, yenileme işlemlerinin e-Devlet üzerinden de yapılabileceğini ancak sağlık raporunun fiziki olarak teslim edilmesi gerektiğini belirtti.
Uygulama takvimi ve geçiş süreci
Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlandıktan 6 ay sonra yürürlüğe girecek. Bu süre zarfında mevcut ehliyet sahiplerinin yeni kurallara uyum sağlaması bekleniyor. Geçiş döneminde, ehliyeti 2025'ten önce yenileme tarihi gelenler, eski kurallara tabi olacak. Ancak 2025 sonrası yenileme yapacak herkes yeni sisteme dahil olacak. Uzmanlar, özellikle 65 yaş üstü sürücülerin mağdur olmaması için geçiş sürecinde bilgilendirme kampanyaları yapılması gerektiğini vurguluyor.
Yeni düzenleme, trafik kazalarında yaşlı sürücülerin payının artması ve sağlık koşullarının sürüş güvenliğini doğrudan etkilemesi nedeniyle kamuoyunda olumlu karşılandı. Ancak bazı kesimler, özellikle kırsal alanda yaşayan yaşlıların sağlık kuruluşlarına erişim zorluğu yaşayabileceği uyarısında bulunuyor. Düzenlemenin nihai şekli, ilgili bakanlıkların ve sivil toplum kuruluşlarının görüşleri alındıktan sonra belirlenecek.
