Yunanistan'ın İsrail ile son dönemde artan askeri işbirliği, Ege'de yeni bir boyut kazandı. EFSYN gazetesinin bugün yayımladığı 'İsrail savaş endüstrisi Yunanistan sularının derinliklerinde' başlıklı habere göre, 16-20 Mart tarihleri arasında İyon Denizi'nin güneyinde kapalı bir askeri test gerçekleştirildi. Haberde, bu testin İsrail savunma şirketlerine ait yeni nesil su altı araçlarının ve sonar sistemlerinin denemelerini içerdiği iddia edildi. Atina yönetimi konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmazken, gelişme Türk askeri çevrelerinde yakından takip ediliyor.
Gizli testin ayrıntıları
EFSYN'in haberine göre, test bölgesi İyon Denizi'ndeki uluslararası sular ile Yunanistan'ın münhasır ekonomik bölgesinin kesiştiği alan olarak belirlendi. 5 gün süren denemelerde, İsrail merkezli IAI ve Rafael şirketlerinin geliştirdiği otonom su altı araçları (AUV) ile düşman denizaltılarını tespit etmeye yönelik sabit sonar sistemleri test edildi. Haberde ayrıca, testlere Yunanistan Deniz Kuvvetleri'ne ait iki fırkateynin eşlik ettiği ve bazı bölgelerde sivil deniz trafiğine geçici kısıtlamalar getirildiği belirtiliyor.
Stratejik ortaklığın yeni boyutu
Yunanistan ile İsrail arasındaki savunma işbirliği, 2019'da imzalanan ortak hava kuvvetleri tatbikatı anlaşmasıyla başlamıştı. Daha sonra, 2021'de İsrail'in Yunanistan'da bir askeri üs kurmasına izin veren mutabakat sağlandı. Son olarak, 2023'te imzalanan 1,2 milyar dolarlık savunma paketi kapsamında Yunanistan, İsrail'den 10 adet Heron insansız hava aracı ve güdümlü mühimmat satın aldı. Şimdi de su altı teknolojilerindeki işbirliği, iki ülkenin Doğu Akdeniz'deki enerji rezervleri ve deniz yetki alanları konusunda benzer çıkarlara sahip olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.
Türkiye açısından riskler
Türk askeri kaynakları, bu tür testlerin Ege'deki mevcut güç dengesini değiştirebileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle İsrail'in gelişmiş denizaltı karşıtı savaş teknolojilerinin Yunanistan'a entegre edilmesi, Türk deniz kuvvetlerinin harekat kabiliyetini sınırlayabilir. Uzmanlar, Yunanistan'ın bu adımlarla Ege'deki kara suları ve kıta sahanlığı üzerindeki iddialarını güçlendirmeye çalıştığını belirtiyor. NATO içerisinde müttefik olan iki ülke arasındaki bu rekabet, ittifakın güney kanadında yeni gerilimlere yol açabilir.
Uluslararası hukuk boyutu
Deniz yetki alanlarında yapılan askeri testler, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne (UNCLOS) göre belirli kurallara tabi. Ancak Türkiye, UNCLOS'a taraf olmadığı için bu tür faaliyetleri kendi güvenliği açısından yakından izliyor. Ankara, daha önce de Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'deki benzer denemelerini 'provokatif' olarak nitelendirmişti. Bu kez İsrail'in doğrudan katılımı, krizi uluslararası bir boyuta taşıyabilir.
Son değerlendirme
Yunanistan'ın İsrail ile askeri işbirliğini derinleştirmesi, Ege ve Doğu Akdeniz'deki dengeleri yeniden şekillendirebilir. İki ülke arasındaki bu stratejik ortaklık, Türkiye için ciddi bir güvenlik sorunu haline gelirken, NATO içinde de soru işaretleri yaratıyor. Türkiye'nin bu gelişmelere karşı diplomatik ve askeri olarak hazırlıklı olması gerekiyor. Aksi takdirde, bölgede kontrolden çıkabilecek yeni bir silahlanma yarışı kaçınılmaz olabilir.
