Ege Üniversitesi’nde 2020-2025 yıllarını kapsayan ihale süreçlerine yönelik yürütülen yolsuzluk soruşturmasında çarpıcı bulgulara ulaşıldı. Soruşturma kapsamında, üniversitenin çeşitli birimlerinde gerçekleştirilen ihalelerde usulsüzlük yapıldığı, şüpheli firmalara ayrıcalıklı muamele tanındığı ve hatta bu firmalara üniversite içinde makam odası tahsis edildiği belirlendi. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada gözaltı kararı çıkarılanlar arasında üniversite yöneticileri ve firma sahipleri bulunuyor.
Usulsüzlük nasıl ortaya çıktı?
Soruşturma, Ege Üniversitesi Rektörlüğü’nün ihale süreçlerine ilişkin bir iç denetim raporunun İzmir Emniyet Müdürlüğü’ne iletilmesiyle başladı. Raporda, 2020 yılından itibaren yapılan 60’tan fazla ihalede rekabetin engellendiği, aynı firmaların sürekli olarak ihaleyi kazandığı ve ihale bedellerinin piyasa değerlerinin oldukça üzerinde olduğu iddia edildi. Denetim raporunu alan polis ekipleri, üniversitenin satın alma birimlerinde ve ilgili firmalarda arama yaptı. Aramalarda, dijital materyaller ve belgelere el konuldu. Yapılan incelemelerde, şüpheli firmaların ihale şartnamelerini kendilerine göre hazırladıkları, rakip firmaların teklif vermesini engelleyici maddeler koydurdukları tespit edildi.
Makam odası ayrıcalığı
Soruşturmanın en dikkat çekici bulgusu ise şüpheli firmalara üniversite kampüsü içinde makam odası tahsis edilmesi oldu. Edinilen bilgiye göre, üniversitenin bir binasında firmaların kullanımına ayrılmış özel bir bölüm bulunuyor. Bu odaların, üniversitenin üst düzey yöneticilerinin makam odalarına benzer şekilde döşendiği ve firmaların bu odaları ihale takibi için kullandığı belirtildi. Söz konusu odaların elektrik, su, ısınma gibi giderlerinin üniversite bütçesinden karşılandığı da saptandı. Bu durum, üniversite kaynaklarının usulsüz kullanımı olarak değerlendiriliyor.
Şüpheli sayısı 20’yi aştı
Gözaltına alınanlar arasında Ege Üniversitesi’nin eski ve mevcut daire başkanları, satın alma müdürleri, şube müdürleri ve ihale komisyonu üyeleri bulunuyor. Ayrıca, ihaleleri alan firmaların ortakları ve yöneticileri de ifade vermek üzere emniyete götürüldü. Soruşturma savcısı, şüpheliler hakkında “nitelikli dolandırıcılık”, “ihaleye fesat karıştırma” ve “kamu zararına neden olma” suçlamalarıyla işlem başlattı. İlk ifadelerde, bazı şüphelilerin suçlamaları kabul etmediği, bazılarının ise “talimatla hareket ettiklerini” öne sürdüğü öğrenildi.
Üniversiteden açıklama
Ege Üniversitesi Rektörlüğü, soruşturma sürecine ilişkin yazılı bir açıklama yaparak adli makamlarla tam işbirliği içinde olduklarını belirtti. Açıklamada, “Üniversitemizde ihale süreçlerinin şeffaf ve hukuka uygun yürütülmesi esastır. Konuyla ilgili adli soruşturma devam etmektedir. Kamuoyunu bilgilendirme soruşturmanın akışına göre yapılacaktır.” denildi. Ancak muhalefet partileri ve eğitim sendikaları, üniversite yönetiminin bu tür usulsüzlüklere göz yumduğunu iddia ederek istifaya davet etti.
Geçmişte benzer skandallar
Ege Üniversitesi, daha önce de ihale usulsüzlükleriyle gündeme gelmişti. 2018’de yine bir ihale soruşturması kapsamında bazı akademisyenler gözaltına alınmış, ancak dava süreci uzun yıllar sürmüştü. Uzmanlar, kamu ihalelerindeki denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Sayıştay raporlarına göre, Türkiye genelinde üniversite ihalelerinde yılda milyarlarca lira usulsüz harcama yapıldığı tahmin ediliyor. Bu olay, yükseköğretim kurumlarında şeffaflık ve hesap verebilirlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
