Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Efes Antik Kenti'nde hayata geçirilen Karşılama Merkezi Projesi, 1. derece arkeolojik sit alanında beton dökülmesiyle tepki çekiyor. Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP), projeye karşı açtığı davada bilirkişi keşfi yapılmasının ardından çalışmaların daha da hızlandığını duyurdu. Platform, bölgenin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki konumuna dikkat çekerek, yapılan müdahalenin kültürel mirasa zarar verdiğini savunuyor.
Tepkiler büyüyor: EGEÇEP'ten sert açıklama
EGEÇEP tarafından yapılan yazılı açıklamada, Efes Antik Kenti'nin Artemis Tapınağı'ndan Efes Koressos'a kadar uzanan geniş bir alanı kapsadığı ve buranın 1. derece arkeolojik sit olduğu hatırlatıldı. Açıklamada, "Bilirkişi keşfinin ardından çalışmalar hızlandı. Beton dökme işlemleri arkeolojik katmanlara geri dönülemez zarar veriyor" ifadelerine yer verildi. Platform, projenin durdurulması ve alanın mevcut haliyle korunması için hukuki mücadeleye devam edeceklerini bildirdi.
Proje kapsamı ve tartışmalar
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Karşılama Merkezi Projesi, antik kente gelen ziyaretçilerin bilgilendirilmesi ve yönlendirilmesi amacıyla tasarlanırken, beton yapıların sit alanındaki görsel ve fiziksel etkisi eleştiriliyor. Arkeologlar ve sivil toplum kuruluşları, projenin mevzuata aykırı olduğunu ve yıkıcı etkiler doğuracağını belirtiyor. Bakanlık ise çalışmaların bilimsel kurulların denetiminde yürütüldüğünü savunuyor.
Efes Antik Kenti, İzmir'in Selçuk ilçesinde yer alıyor ve her yıl milyonlarca turist tarafından ziyaret ediliyor. Bölge, Roma dönemine ait Celsus Kütüphanesi, Büyük Tiyatro ve Hadrian Tapınağı gibi yapılarla ünlü. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde bulunan kent, aynı zamanda erken Hristiyanlık tarihi için de önem taşıyor.
Hukuki süreç ve bilirkişi raporu
EGEÇEP, projenin iptali için idari mahkemeye başvurmuştu. Bilirkişi keşfinin ardından hazırlanacak rapor, davanın seyrini belirleyecek. Platform, raporun arkeolojik sit alanına verilen zararı ortaya koymasını bekliyor. Dava henüz sonuçlanmış değil ancak bilirkişi incelemesi nedeniyle projenin bir süre daha devam edebileceği öngörülüyor.
Kültür varlıklarını koruma dernekleri ve çevre örgütleri, benzer projelerin Türkiye'nin birçok antik kentinde tartışmalara yol açtığını hatırlatıyor. Özellikle betonarme yapıların arkeolojik dokuyu bozduğu ve turizmin sürdürülebilirliğini tehdit ettiği belirtiliyor.
Efes'teki bu tartışma, kültürel miras ile kalkınma hedefleri arasındaki dengeyi bir kez daha gündeme getirdi. Uzmanlar, antik kentlerin korunarak turizme açılması gerektiğini, aksi takdirde geri dönüşü olmayan kayıplar yaşanacağını vurguluyor.
