Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Genel Başkanı İrfan Hüseyin Yıldız, 2025 yılı cirosu 3 milyon lira ve üzeri olan mükelleflerin en geç 1 Temmuz'a kadar eFatura ve eArşiv sistemine geçiş zorunluluğu bulunduğunu hatırlatarak işletmeleri son bir kez uyardı. Yıldız, sürecin dijital dönüşümde önemli bir adım olduğunu vurgularken, geçiş yapmayan işletmelerin cezai yaptırımlarla karşılaşabileceğini belirtti.
Kimler zorunlu kapsamında?
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından belirlenen takvime göre, 2025 yılı brüt satış hasılatı veya iş hasılatı 3 milyon TL ve üzeri olan mükellefler 1 Temmuz 2025 tarihine kadar e-Fatura ve e-Arşiv uygulamalarına geçmek zorunda. Bu kapsamda yaklaşık 400 bin işletmenin sisteme dahil olması bekleniyor. Daha önceki yıllarda cirosu düşük olup bu yıl 3 milyon lirayı aşan işletmeler de zorunluluk kapsamına giriyor. Yıldız, "Mükelleflerimizin mağduriyet yaşamaması için gerekli önlemleri şimdiden almaları, sistem entegrasyonlarını tamamlamaları ve muhasebe profesyonellerinden destek almaları büyük önem taşıyor" dedi.
e-Fatura ve e-Arşiv farkı nedir?
e-Fatura, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın belirlediği standartlarda, elektronik ortamda oluşturulan, iletilen ve saklanan faturaları ifade ediyor. e-Arşiv ise faturayı kesen tarafın arşivleme yükümlülüğünü elektronik ortamda yerine getirmesine olanak tanıyor. Her iki uygulama da kağıt fatura düzenleme, gönderme ve saklama maliyetlerini ortadan kaldırarak iş süreçlerini hızlandırıyor. Ayrıca mükelleflerin beyanname hazırlık süreçlerini otomatikleştirerek hata payını azaltıyor.
Geçiş süreci ve cezalar
Zorunlu geçiş kapsamındaki mükellefler, e-Fatura ve e-Arşiv sertifikalarını almak için GİB'in internet sitesi üzerinden başvuruda bulunabilir. Geçiş işlemleri ortalama 2-3 hafta sürdüğünden, süre sonuna yaklaşılırken yoğunluk yaşanmaması için başvuruların Mayıs sonuna kadar yapılması öneriliyor. 1 Temmuz'dan sonra sistemlere geçmeyen mükellefler her bir fatura için ayrı ayrı olmak üzere özel usulsüzlük cezasına tabi tutulacak. Ayrıca kağıt fatura düzenlemeye devam edenler belge düzenine aykırılıktan da ceza alabilir. Yıldız, "Cezaların miktarı işletmeler için ciddi bir yük oluşturabilir. Bu nedenle uyum sürecinin takibi ve tamamlanması kritik" şeklinde uyardı.
Mükelleflere öneriler
- Öncelikle cirosu 3 milyon TL'nin üzerinde olup olmadığını kontrol edin.
- Eğer kapsamdaysanız, muhasebe biriminizle veya SMMM'nizle iletişime geçerek entegrasyon planı oluşturun.
- e-Fatura ve e-Arşiv sertifikası için GİB'e başvurun.
- Gerekli yazılım ve donanım altyapısını hazırlayın.
- Test faturaları ile sistemin doğru çalıştığından emin olun.
Dijital dönüşümün önemi
e-Fatura ve e-Arşiv uygulamaları, Türkiye'de vergisel süreçlerin dijitalleşmesinde önemli kilometre taşları. GİB, 2013 yılında başlattığı e-Fatura uygulamasıyla önce büyük ölçekli firmaları, daha sonra kademeli olarak orta ve küçük işletmeleri kapsama aldı. 2020 yılında e-Arşiv zorunluluğunun genişletilmesiyle milyonlarca işletme elektronik ortama taşındı. Dijital dönüşüm, vergi denetimini kolaylaştırırken sahte belge düzenleme riskini azaltıyor ve kayıtlı ekonomiye geçişi hızlandırıyor.
TÜRMOB Genel Başkanı Yıldız, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, "e-Fatura ve e-Arşiv sistemleri, mükellefler için külfet gibi görülebilir ancak uzun vadede iş süreçlerini verimli hale getiren, maliyeti düşüren ve rekabet gücünü artıran bir altyapı sunuyor. İşletmelerimizin bu dönüşüme ayak uydurması, hem yasal yükümlülük hem de iş stratejisi açısından kaçınılmaz" ifadelerini kullandı. Özellikle KOBİ'lerin dijital uyum konusunda desteklenmesi gerektiğini belirten Yıldız, meslek odaları olarak kapsamlı bilgilendirme çalışmaları yürüttüklerini dile getirdi.
