Adalet Bakanı Yılmaz Gürlek, yargıda dijital dönüşüm kapsamında hayata geçirilen eDuruşma uygulamasının kapsamının genişletileceğini duyurdu. Bakan Gürlek, sistemin bölge adliye mahkemelerinde de uygulanmaya başlanacağını belirtti. Bu adım, yargı süreçlerinin hızlandırılması ve tarafların fiziki katılım zorunluluğunun azaltılması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
eDuruşma sisteminin mevcut durumu
eDuruşma sistemi, ilk olarak 2021 yılında pilot uygulama olarak başlatılmıştı. Sistem sayesinde avukatlar ve taraflar, duruşmalara fiziki olarak katılmak zorunda kalmadan video konferans yoluyla katılabiliyor. Bu uygulama, özellikle pandemi döneminde yargının kesintisiz işlemesini sağlamıştı. Şu ana kadar binlerce duruşma eDuruşma yoluyla gerçekleştirildi ve sistemden memnuniyet oranı yüksek seviyelerde seyrediyor.
Mevcut durumda eDuruşma sistemi, hukuk mahkemeleri ile ceza mahkemelerinin belirli türlerinde uygulanabiliyor. Bakan Gürlek’in açıklamasıyla birlikte sistemin bölge adliye mahkemelerine de yaygınlaştırılması, istinaf aşamasındaki dosyaların daha hızlı sonuçlandırılmasına olanak tanıyacak. Adalet Bakanlığı, sistemin teknik altyapısını güçlendirmek için çalışmalarını sürdürüyor.
Bölge adliye mahkemelerinde uygulama ayrıntıları
Bölge adliye mahkemelerinde eDuruşma uygulamasının nasıl işleyeceği merak konusu. Bakan Gürlek, sistemin öncelikle istinaf başvurularının duruşmalı incelenmesi aşamasında kullanılacağını ifade etti. Bu kapsamda, tarafların duruşma salonunda bulunma zorunluluğu ortadan kalkacak ve dosyalar elektronik ortamda değerlendirilecek. Uygulamanın, özellikle şehirler arası ulaşım maliyetlerini düşürmesi ve iş yükünü hafifletmesi bekleniyor.
Adliyelerdeki teknik donanımın güncellenmesi için çalışmaların devam ettiğini belirten yetkililer, sistemin güvenlik protokollerinin de en üst düzeyde olduğunu vurguladı. eDuruşma sırasında kayıt altına alınan görüntü ve sesler, duruşma tutanağına eklenerek arşivleniyor. Bu sayede, yargılamanın şeffaflığı ve güvenilirliği korunuyor.
Uygulamanın yaygınlaşmasıyla birlikte, duruşma salonlarının fiziki kapasitesinin de daha verimli kullanılacağı öngörülüyor. Bölge adliye mahkemelerinde görev yapan hakim ve savcılar, sisteme uyum sağlamak için eğitimler alacak. Adalet Bakanlığı, eğitim programlarının önümüzdeki aylarda tamamlanacağını ve 2024 yılı sonuna kadar tüm bölge adliye mahkemelerinde eDuruşma sisteminin aktif hale getirileceğini duyurdu.
Yargıda dijital dönüşümün önemi
eDuruşma uygulaması, Türkiye’nin yargı alanındaki dijital dönüşüm stratejisinin önemli bir parçasını oluşturuyor. Adalet Bakanlığı, Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) ile entegre çalışan sistem sayesinde, dosyaların elektronik olarak işlenmesini sağlıyor. Bu entegrasyon, duruşma öncesi hazırlık süreçlerinde de kolaylık sunuyor. Avukatlar, UYAP üzerinden dosyalara erişerek duruşmaya daha hazırlıklı katılabiliyor.
Dijital dönüşümün yanı sıra, çevresel etkiler de göz önünde bulunduruluyor. Fiziki duruşmaların azalması, kağıt tüketimini ve seyahat emisyonlarını düşürmesi bekleniyor. Bu yönüyle eDuruşma, sürdürülebilirlik hedeflerine de katkı sağlıyor.
Türkiye’de yargı reformu çalışmaları kapsamında hayata geçirilen diğer dijital uygulamalar da mevcut. Bunlar arasında e-Tebligat, e-Duruşma ve e-Soruşturma gibi sistemler yer alıyor. Adalet Bakanlığı, bu uygulamaları yaygınlaştırarak yargının daha erişilebilir ve hızlı olmasını hedefliyor.
Değerlendirme
eDuruşma sisteminin bölge adliye mahkemelerini kapsayacak şekilde genişletilmesi, yargıda teknolojinin etkin kullanımı açısından doğru bir adım. Ancak, sistemin başarısı altyapı, güvenlik ve eğitim gibi faktörlere bağlı. Adalet Bakanlığı’nın bu alanlardaki çalışmaları titizlikle sürdürmesi, dönüşümün kalıcı ve etkili olmasını sağlayacaktır. Uzun vadede, benzer uygulamaların diğer yargı mercilerine de yaygınlaştırılması, Türkiye’nin yargı alanında dijitalleşme yolculuğunu hızlandıracaktır.
