Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Bakanlıkta düzenlenen "Ürün Güvenliği Haftası Açılış Konferansı"nda yaptığı konuşmada, elektronik Piyasa Gözetimi ve Denetimi (e-PGD) sisteminin yakında devreye alınacağını duyurdu. Bakan Bolat, yeni sistemle birlikte alışverişte ürün güvenliğinin daha etkin denetleneceğini ve tüketicilerin sahte veya güvensiz ürünlerden korunacağını belirtti.
e-PGD sistemi nedir, nasıl çalışacak?
e-PGD sistemi, Ticaret Bakanlığı tarafından geliştirilen ve piyasaya arz edilen ürünlerin risk esaslı denetimini sağlayan bir platformdur. Sistem, ürünlerin barkod, seri numarası gibi tanımlayıcı bilgilerine dayanarak otomatik bir denetleme mekanizması oluşturacak. Bakan Bolat, sistem sayesinde denetimlerin manuel yöntemlerle değil, veri tabanları üzerinden anlık olarak yapılacağını ifade etti. Bu uygulama ile özellikle çevrimiçi alışveriş platformlarında satılan ürünlerin güvenliği daha sıkı takip edilebilecek.
Bakanlık yetkilileri, e-PGD'nin tüketici şikayetlerini de entegre bir şekilde işleyecek altyapıya sahip olduğunu belirtiyor. Tüketiciler, herhangi bir ürünle ilgili şikayetlerini sisteme bildirebilecek ve bu şikayetler otomatik olarak önceliklendirilerek denetim takvimine alınacak.
Ürün güvenliğinde yeni dönem
Bakan Ömer Bolat, konferansta Türkiye'nin ürün güvenliği konusunda Avrupa Birliği standartlarına uyum sağlamak için önemli adımlar attığını vurguladı. 2024 yılı Ticaret Bakanlığı verilerine göre, piyasa gözetimi ve denetimi kapsamında 150 bini aşkın ürün denetlenirken, güvensiz bulunan yaklaşık 12 bin ürün toplatıldı. Bolat, bu sayıları azaltmak için e-PGD sisteminin kritik rol oynayacağını söyledi.
Denetimlerde yapay zeka kullanımı
e-PGD sistemi, yapay zeka destekli analiz araçlarıyla donatılacak. Bu sayede piyasaya sürülen yeni ürünler, önceki güvensiz ürün verileriyle karşılaştırılarak risk skorlamasına tabi tutulacak. Yüksek riskli ürünler, otomatik olarak denetim listesine eklenecek. Bakan Bolat, bu uygulamanın denetimlerin daha etkin ve hedefli olmasını sağlayacağını belirtti.
İnternet alışverişlerinde güvenlik artacak
Son yıllarda e-ticaret hacminin hızla büyümesi, beraberinde güvenlik sorunlarını da getirdi. Bakanlık verilerine göre, tüketici şikayetlerinin önemli bir kısmını internetten alınan ürünlerin güvensizliği oluşturuyor. e-PGD sistemi ile birlikte e-ticaret sitelerinde satılan ürünlerin de denetlenmesi kolaylaşacak. Bakan Bolat, konuşmasında, "Vatandaşımızın güvenle alışveriş yapabilmesi için tüm kanallarda denetimi artırmaya kararlıyız" ifadelerini kullandı.
Test ve belgelendirme süreçleri hızlanıyor
Yeni sistem kapsamında, ithal ve yerli ürünlerin test ve belgelendirme süreçleri de dijital ortama taşınacak. Laboratuvar raporları, uygunluk belgeleri ve diğer dokümanlar e-PGD üzerinden paylaşılarak süreçlerin hızlanması sağlanacak. Bu uygulama ile özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin ürün onay süreçlerinin kısalması bekleniyor.
e-PGD sisteminin altı ay içerisinde pilot uygulamaya geçmesi, yıl sonuna kadar ise yaygınlaştırılması planlanıyor. Bakanlık, sistemin tam kapasite çalışmasıyla birlikte maliyetlerde de azalma öngörüyor.
Bağımsız değerlendirme
e-PGD sistemi, tüketici güvenliğini artırma potansiyelinin yanı sıra, piyasa denetim süreçlerinde dijital dönüşümün önemli bir adımı olarak kayda geçiyor. Ancak sistemin başarısı, veri paylaşımına ilişkin güvenlik önlemleri ve işletmelerin uyum kapasitesine bağlı. Ayrıca, yapay zeka destekli denetimlerin adil ve şeffaf olması için algoritmaların sürekli güncellenmesi gerekiyor. Bakanlığın bu noktada bağımsız denetim mekanizmaları oluşturması, uygulamanın güvenilirliği için kritik önem taşıyor.
