Adalet Bakanı Akın Gürlek, yargıda dijital dönüşüm kapsamında e-Duruşma sisteminin kapsamının genişletileceğini açıkladı. Yeni düzenleme ile e-Duruşma uygulaması yalnızca ilk derece mahkemeleriyle sınırlı kalmayacak, temyiz ve yüksek yargıyı da kapsayacak şekilde yaygınlaştırılacak. Bakan Gürlek, bu adımın yargılamanın hızlanmasına ve adalete erişimin kolaylaşmasına önemli katkı sunacağını belirtti.
Yeni düzenleme ile neler değişecek?
e-Duruşma sistemi, tarafların ve avukatların fiziksel olarak mahkeme salonunda bulunmasına gerek kalmadan, görüntülü ve sesli iletişim yoluyla duruşmalara katılmasını sağlıyor. Pandemi döneminde hız kazanan bu uygulama, şu ana kadar daha çok istinaf mahkemelerinde ve bazı ilk derece mahkemelerinde kullanılıyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte, tüm hukuk ve ceza mahkemelerinin yanı sıra Yargıtay ve Danıştay gibi yüksek yargı mercilerinde de e-Duruşma yapılabilecek. Ayrıca, bilirkişi dinlenmesi, keşif işlemleri ve ara karar duruşmaları gibi süreçler de sisteme entegre edilecek. Bakan Gürlek, e-Duruşma alt yapısının güçlendirileceğini ve yargı mensuplarına yönelik eğitimlerin verileceğini ifade etti.
Dijital dönüşümün hedefleri
Adalet Bakanlığı, dijital dönüşüm stratejisi kapsamında 2025 yılına kadar dava dosyalarının tamamen elektronik ortama taşınmasını hedefliyor. Bu kapsamda UYAP (Ulusal Yargı Ağı Projesi) sistemine entegre olarak çalışan e-Duruşma, yargılamada ciddi bir zaman ve maliyet tasarrufu sağlayacak. Bakan Gürlek, sistemin özellikle şehirler arası dosyalarda ve uzun mesafeli davalarda fiziksel katılımın getirdiği lojistik zorlukları ortadan kaldırdığını vurguladı. Ayrıca, duruşma kayıtlarının dijital olarak saklanması sayesinde adli hataların önüne geçilmesi ve şeffaflığın artırılması bekleniyor.
Uzmanlar, e-Duruşma sisteminin yaygınlaşmasının, adalet hizmetlerine erişimde eşitsizlikleri azaltabileceğini belirtiyor. Özellikle engelli bireyler, yaşlılar ve ekonomik nedenlerle seyahat edemeyen kişiler için bu uygulama önemli bir kolaylık sunuyor. Öte yandan, bazı hukukçular, yüz yüze iletişimin eksikliğinin özellikle ceza davalarında savunma hakkını kısıtlayabileceği uyarısında bulunuyor. Bu nedenle düzenlemede, talep halinde fiziksel duruşma yapılmasına imkan tanıyan esnek bir yapı öngörülüyor.
Türkiye, e-Duruşma sistemini dünyada ilk uygulayan ülkeler arasında yer alıyor. Pandemi öncesinde pilot uygulamalarla başlatılan proje, bugün birçok ülkeye örnek teşkil ediyor. Adalet Bakanlığı, sistemin teknik alt yapısının sürekli güncellendiğini ve dijital güvenlik önlemlerinin en üst seviyede olduğunu bildiriyor. Yeni düzenlemenin önümüzdeki haftalarda Resmi Gazete'de yayımlanması bekleniyor.
