Türkiye'de döviz mevduatlarındaki yükseliş trendi geçen hafta da devam etti. Parite etkisinden arındırılmış verilere göre, 5-12 Nisan haftasında döviz mevduatlarında 333 milyon dolarlık net artış kaydedildi. Bu gelişme, yurt içi yerleşiklerin döviz talebinin sürdüğünü ve tasarruf sahiplerinin döviz cinsinden varlıklara yönelmeye devam ettiğini gösteriyor. Artışta, döviz kurlarındaki dalgalanma ve enflasyon beklentilerinin etkili olduğu belirtiliyor.
Döviz mevduatları 5.5 milyar doları aştı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan Haftalık Para ve Banka İstatistikleri'ne göre, parite etkisinden arındırılmış döviz tevdiat hesapları (DTH) bir önceki haftaya göre 333 milyon dolar arttı. Bu artışla birlikte toplam DTH büyüklüğü 5 milyar 542 milyon dolara yükseldi. Gerçek kişilerin döviz mevduatları 2,5 milyar dolara yaklaşırken, tüzel kişilerin mevduatları ise 3 milyar doların üzerine çıktı. Döviz kurlarındaki oynaklık ve yüksek enflasyon ortamında, tasarruf sahipleri döviz cinsinden varlıkları tercih etmeye devam ediyor. Özellikle dolar ve euro hesaplarındaki artış dikkat çekiyor. Euro mevduatları geçen hafta yüzde 1,7 artarken, dolar mevduatları da yüzde 0,8 yükseldi. Altın hesaplarında ise sınırlı bir azalma görüldü.
Parite etkisi ve gerçek talep
Parite etkisinden arındırma işlemi, döviz kurlarındaki değişimin mevduatların dolar cinsinden değerini etkilememesi için yapılıyor. Bu sayede gerçek talep dalgalanmaları daha net izlenebiliyor. TCMB verilerine göre, geçen hafta döviz mevduatlarındaki artışın büyük kısmı tüzel kişilerden kaynaklandı. Tüzel kişilerin döviz mevduatları 420 milyon dolar artarken, gerçek kişilerin mevduatlarında 87 milyon dolarlık düşüş yaşandı. Uzmanlar, bu durumu şirketlerin döviz cinsinden borç ödemeleri ve ticari işlemler için döviz tutmayı sürdürmeleri olarak yorumluyor. Ayrıca, yurtdışı yerleşiklerin Türkiye'deki döviz mevduatlarında da 50 milyon dolarlık artış olduğu belirtiliyor. Bu, uluslararası yatırımcıların da belirli ölçüde döviz talebini yansıtıyor.
Ekonomik beklentiler ve faiz politikası
Döviz mevduatlarındaki sürekli artış, ekonominin dolarizasyon eğilimini koruduğunu gösteriyor. TCMB son dönemde faiz oranlarını yüzde 50'de sabit tutarken, enflasyonla mücadele için sıkı para politikası uyguluyor. Ancak yüzde 70'lere yaklaşan enflasyon karşısında reel faizler halen negatif seyrediyor. Bu durum, tasarruf sahiplerini dövize yöneltiyor. Uzmanlar, TCMB'nin büyüme ve enflasyon dengesini gözeterek faiz politikasını şekillendireceğini ve döviz kurlarında dengeleyici adımlar atacağını belirtiyor. Önümüzdeki dönemde enflasyon verileri ve küresel gelişmelerin döviz talebi üzerinde belirleyici olması bekleniyor. Özellikle Fed'in faiz indirim sinyalleri ve jeopolitik riskler, döviz kurlarında oynaklığı artırabilir. Türkiye'de ise seçim sonrası ekonomi yönetiminin attığı adımlar yakından takip ediliyor.
Döviz mevduatlarındaki artışın sürmesi, ekonominin yapısal sorunlarına işaret ediyor. Tasarrufların Türk lirasına dönüşmesi için güven ortamının tesisi ve enflasyonun kalıcı olarak düşürülmesi gerekiyor. Mevcut politikalarla bu dönüşümün zaman alacağı ve döviz talebinin bir süre daha yüksek seyredebileceği değerlendiriliyor. Makroekonomik istikrarın sağlanması, dolarizasyonla mücadelede en önemli araç olarak öne çıkıyor.
