Doğu Karadeniz Bölgesi'nde etkili olan şiddetli sağanak yağışlar, Kurban Bayramı tatilini fırsata çeviren üreticileri durduramadı. Yağmurlu havaya aldırış etmeyen çay üreticileri, bahçelerine girerek hasat işlemlerini sürdürüyor. Bölgede yaş çayın kilogram fiyatı 35 TL'den alıcı bulurken, üreticiler hem hava koşulları hem de fiyatlar nedeniyle zorlu bir sezon geçiriyor.
Yağmura rağmen hasat telaşı
Rize, Trabzon, Artvin ve Giresun başta olmak üzere Doğu Karadeniz'de etkili olan yoğun yağış, çay hasadını olumsuz etkilemesine rağmen üreticileri yıldırmadı. Bayram tatilini fırsata çeviren üreticiler, yağmur altında çay toplamaya devam ediyor. Bölgede çay üreticisi Ahmet Yılmaz, "Yağmur yağsa da çayın zamanı geldi mi toplanması gerek. Biz de bu işi yıllardır yapıyoruz, her türlü havaya alışkınız" dedi. Çayın kalitesi için hasadın zamanında yapılması gerektiğini vurgulayan Yılmaz, yağışlı havaların çayın verimini düşürdüğünü ancak yine de toplamaya devam ettiklerini ifade etti.
Çaykur'un belirlediği yaş çay alım fiyatı 35 TL olarak açıklanırken, üreticiler bu fiyatın maliyetlerini karşılamadığını dile getiriyor. Artvin'in Hopa ilçesinde çay üreticisi Neslihan Demir, "Girdi maliyetleri çok yüksek. Gübre, ilaç, işçilik derken 35 TL bize yetmiyor. Ama yine de çayımızı toplamak zorundayız, yoksa tamamen zarar ederiz" şeklinde konuştu.
Bölge ekonomisi için kritik önem
Doğu Karadeniz Bölgesi'nde çay, binlerce ailenin geçim kaynağı. Yaklaşık 200 bin üreticinin doğrudan, 1 milyona yakın kişinin dolaylı olarak geçimini sağladığı çay sektörü, bölge ekonomisinin bel kemiğini oluşturuyor. Türkiye'de yılda ortalama 250 bin ton kuru çay üretilirken, bu üretimin büyük kısmı Doğu Karadeniz'den karşılanıyor. Ancak son yıllarda iklim değişikliğine bağlı düzensiz yağışlar, kuraklık ve don olayları üretimi olumsuz etkiliyor.
Uzmanlar, çay üreticilerinin yaşadığı sorunlara kalıcı çözümler bulunması gerektiğini belirtiyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden Prof. Dr. Mehmet Öztürk, "Çay üreticileri yılda 3-4 kez hasat yapabiliyor ancak her hasat döneminde hava koşulları belirleyici oluyor. Devletin daha fazla destekleme alımı yapması ve üreticiye prim vermesi gerek" dedi. Ayrıca, organik çay üretimine teşvik verilerek katma değeri yüksek ürün elde edilebileceğini vurguladı.
Kurban Bayramı tatilinin uzun olması, üreticilere hasat için ek süre sağladı. Ancak Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün bölge için yağış uyarısı devam ediyor. Üreticiler, önümüzdeki günlerde de yağış beklediklerini, bu nedenle çay toplama işlemlerini hızlandırdıklarını belirtiyor. Bölgede çay hasadının temmuz ayı ortasına kadar sürmesi bekleniyor.
Türkiye'de çay sektörü, son yıllarda artan maliyetler ve düşük alım fiyatları nedeniyle zor bir dönemden geçiyor. Üreticiler, hükümetten daha adil bir fiyat politikası ve destekleme beklerken, tüketiciler de marketlerdeki çay fiyatlarının yüksekliğinden şikayetçi. Bu tablo, çayın üreticiden tüketiciye uzanan yolculuğunda zincirin her halkasında sorunlar yaşandığını gösteriyor. Doğu Karadeniz'de sağanak altında süren hasat, bölge insanının yaşam mücadelesini ve tarımsal üretimde karşılaşılan zorlukları bir kez daha gözler önüne seriyor.
