Türkiye genelinde 1 Temmuz 2026 itibarıyla uygulanmaya başlanan Depozito Yönetim Sistemi (DOA) sonrasında ambalajlı su ve maden suyu fiyatlarında yaşanan artışlar üzerine Ticaret Bakanlığı harekete geçti. Bakanlık, fahiş fiyat artışı iddialarını mercek altına alırken, tüketiciler sistemin geri dönüşüm hedeflerine gölge düşürmemesi için denetimleri sıkılaştırdığını duyurdu.
Fiyat artışlarının boyutu
DOA'nın yürürlüğe girmesinin ardından özellikle 0,5 ve 1,5 litrelik pet şişelerdeki su fiyatlarında yüzde 15'e varan artışlar kaydedildi. Maden suyu fiyatlarında ise artış oranı yüzde 10 seviyesinde. Sektör temsilcileri, fiyat artışlarının depozito bedelleri ve yeni etiketleme maliyetlerinden kaynaklandığını öne sürerken, tüketici dernekleri bu durumun fırsatçılık olduğunu savunuyor. Ticaret Bakanlığı yetkilileri, 81 ilde eş zamanlı denetim başlattıklarını ve haksız fiyat artışı tespit edilen firmalara idari para cezası uygulanacağını belirtti.
DOA'nın amacı ve kapsamı
Depozito Yönetim Sistemi, plastik, cam ve alüminyum ambalajlı içeceklerin geri dönüşümünü teşvik etmek için hayata geçirildi. Tüketiciler, içecek ambalajlarını belirlenen noktalara teslim ederek depozito ücretlerini geri alabiliyor. Sistemin ilk etapta yıllık 200 bin ton plastik ambalajın geri dönüşümünü sağlaması hedefleniyor. Ancak uygulamanın ilk günlerinde yaşanan fiyat artışları, sistemin maliyetinin tüketiciye yansıtılması endişesini artırdı.
Tüketici tepkileri ve denetimler
Sosyal medyada ve tüketici platformlarında fiyat artışlarına yönelik yoğun şikayetler üzerine Ticaret Bakanlığı, Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu'nu devreye soktu. Yapılan açıklamada, "Depozito sisteminin başarısı tüketicinin katılımına bağlıdır. Fiyat artışları sürdürülebilirlik hedeflerine zarar veriyor" denildi. Bakanlık, fahiş fiyat artışına ilişkin 200'den fazla firma hakkında inceleme başlatıldığını da ekledi.
Sektör yetkililerinden açıklamalar
Öte yandan, Su ve İçecek Sanayicileri Derneği (SİSAD) Başkanı Ahmet Yılmaz, fiyat artışlarının depozito sistemine geçişin geçici maliyetlerinden kaynaklandığını belirterek, "Önümüzdeki aylarda piyasa dengelenecektir" dedi. Ancak tüketici dernekleri bu açıklamayı yetersiz bulurken, Rekabet Kurumu'na da şikayette bulunacaklarını duyurdu.
DOA'nın çevresel faydaları tartışılmaz olsa da, fiyat artışlarının tüketicinin sisteme olan güvenini sarsma riski bulunuyor. Ticaret Bakanlığı'nın hızlı müdahalesi, benzer sorunların tekrarlanmasını engellemek adına önemli bir adım olarak değerlendirilebilir. Ancak sürdürülebilir bir dönüşüm için üretici, tüketici ve devlet arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi gerekiyor.
