Türkiye genelinde dün ilk kez uygulamaya konulan Depozito Yönetim Sistemi'nin (DYS) ilk gününde 649 bin 244 vatandaş mobil uygulama DOA'yı indirdi. Sistem kapsamında toplam 1 milyon 496 bin 835 adet plastik, cam ve alüminyum ambalaj atığı toplandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda "Milletimiz DOA'yı çok sevdi" ifadelerini kullandı. Bakan Kurum, sistemin ilk gün verilerini paylaşarak vatandaşların yoğun ilgisine teşekkür etti.
DOA uygulaması nasıl çalışıyor?
Depozito Yönetim Sistemi, ambalaj atıklarının geri dönüşümünü teşvik etmek amacıyla hayata geçirildi. Vatandaşlar, DOA mobil uygulaması üzerinden karekod okutarak her bir ambalaj için depozito bedelini cüzdanlarına ekleyebiliyor. Sistem kapsamında plastik şişeler için 25 kuruş, cam şişeler için 30 kuruş, alüminyum kutular için 35 kuruş depozito bedeli ödeniyor. Biriken tutar, uygulama üzerinden anlaşmalı marketlerde alışveriş kuponu olarak kullanılabiliyor ya da IBAN'a aktarılabiliyor.
Uygulamanın ilk gününde en çok plastik şişe toplanırken, onu cam ve alüminyum kutular izledi. Bakanlık verilerine göre, toplanan ambalajların ağırlığı yaklaşık 40 tonu buldu. Sistemin yaygınlaşmasıyla birlikte bu rakamların katlanarak artması bekleniyor.
Sistemin hedefleri ve kapsamı
Depozito Yönetim Sistemi, Türkiye'de ambalaj atıklarının geri dönüşüm oranını artırmayı ve çevre kirliliğini azaltmayı hedefliyor. Bakan Kurum, daha önce yaptığı açıklamalarda, sistemle birlikte yılda 20 milyar adet ambalajın geri dönüşüme kazandırılmasının planlandığını belirtmişti. Sistem, ilk aşamada 81 ilde pilot uygulama olarak başlatıldı. Zamanla tüm ambalaj türlerini kapsayacak şekilde genişletilecek.
Çevre aktivistleri ve sivil toplum kuruluşları, sistemin etkinliğinin artması için depozito bedellerinin yükseltilmesi ve toplama noktalarının çoğaltılması gerektiğini vurguluyor. Bakanlık ise bu konuda çalışmaların sürdüğünü, geri bildirimler doğrultusunda iyileştirmeler yapılacağını açıkladı.
Uygulamanın yaygınlaşmasıyla birlikte sıfır atık vizyonuna katkı sağlanması ve plastik kirliliğinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Türkiye, 2053 net sıfır emisyon hedefi kapsamında atık yönetiminde dönüşüm hedeflerini hızlandırıyor.
