Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi kapsamında geri dönüşüm çalışmalarının hızla devam ettiğini belirterek, sadece 5 gün içinde 7 milyon 600 bin ambalajın toplandığını açıkladı. Bakan Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, vatandaşların sisteme yoğun ilgi gösterdiğini ve bu sayede çevre kirliliğinin önlenmesine önemli katkı sağlandığını vurguladı. DOA sistemi, plastik, cam, metal ve karton gibi geri dönüştürülebilir ambalajların depozito karşılığında toplanmasını amaçlıyor.
DOA sistemi nasıl işliyor?
Depozitosu Olan Ambalajlar sistemi, tüketicilerin kullandıkları ambalajları belirlenen noktalara teslim ederek depozito ücretini geri alması esasına dayanıyor. Sistem kapsamında her bir ambalaj için 25 kuruş depozito bedeli ödeniyor. Toplanan ambalajlar geri dönüşüm tesislerinde işlenerek yeniden ekonomiye kazandırılıyor. Bakan Kurum, 5 günde ulaşılan 7,6 milyon ambalajın, vatandaşların çevre bilincinin arttığının göstergesi olduğunu ifade etti.
Hedef 2025 sonunda 35 milyar ambalaj
Çevre Bakanlığı, DOA sistemi ile 2025 yılı sonuna kadar 35 milyar ambalajın toplanmasını hedefliyor. Sistemin yaygınlaştırılması için marketler, alışveriş merkezleri ve kamu binalarına iade makineleri yerleştiriliyor. Bakan Kurum, "Vatandaşlarımızın desteğiyle sıfır atık hedefine bir adım daha yaklaşıyoruz" dedi. Türkiye genelinde 5 binin üzerinde iade noktası bulunurken, bu sayının yıl sonuna kadar 10 bine çıkarılması planlanıyor.
Uygulama, çevre kirliliğini azaltmanın yanı sıra, geri dönüşüm sektöründe istihdam yaratma potansiyeliyle de dikkat çekiyor. Uzmanlar, depozito sisteminin Türkiye'ye yıllık 1,5 milyar liralık ekonomik katkı sağlayacağını öngörüyor. Bakan Kurum, başta plastik şişeler olmak üzere ambalaj atıklarının doğaya karışmasının önlenmesinin en büyük öncelikleri olduğunu belirtti.
Depozito sistemi, Avrupa Birliği ülkelerinde uzun yıllardır başarıyla uygulanıyor. Almanya'da yılda 2,5 milyar depozitolu ambalaj toplanırken, Norveç'te bu rakam 1 milyarın üzerinde. Türkiye'nin de benzer bir başarıya ulaşması bekleniyor. Bakanlık, sisteme dahil olmayan ambalajlar konusunda da üreticilere yönelik düzenlemeler getireceklerini duyurdu.
Bakan Kurum'un açıklamasının ardından sosyal medyada DOA sistemiyle ilgili paylaşımlar arttı. Birçok kullanıcı, sisteme destek verdiklerini belirtirken, iade noktalarının sayısının artırılması talebinde bulundu. Bakanlık, vatandaşların talepleri doğrultusunda yeni iade noktaları oluşturulacağını açıkladı.
Türkiye'de yıllık 12 milyon ton ambalaj atığı oluşuyor. Bunun sadece yüzde 20'si geri dönüştürülebiliyor. DOA sistemiyle bu oranın 2030 yılına kadar yüzde 60'a çıkarılması hedefleniyor. Bakan Kurum, sistemin sürdürülebilir bir çevre için kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
Bakanlık, DOA sisteminin yanı sıra sıfır atık mavi hareketi gibi projelerle de denizlerdeki plastik kirliliğini azaltmayı amaçlıyor. 2023 verilerine göre, Marmara Denizi'nde yüzey suyu başına düşen plastik atık miktarı 1,5 kilograma ulaştı. Bakan Kurum, bu tür projelerle denizlerin korunacağını belirtti.
Türkiye'nin depozito sistemiyle çevre kirliliğiyle mücadelede önemli bir adım attığı değerlendiriliyor. Vatandaşların sisteme sahip çıkması, hedeflere ulaşılmasında belirleyici olacak. 5 günde 7,6 milyon ambalaj toplanması, bu bilincin arttığının göstergesi olarak yorumlanıyor.
