Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 1 Temmuz itibarıyla hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi (DOA) kapsamında 17 günde 33 milyondan fazla ambalajın geri dönüşüme kazandırıldığını bildirdi. Bakan Kurum, sistemin çevre kirliliğini azaltmada ve döngüsel ekonomiye katkı sağlamada önemli bir adım olduğunu vurguladı.
DOA sistemi nasıl işliyor?
DOA, tüketicilerin içecek ambalajlarını belirlenen noktalara teslim ederek depozito iadesi almasını sağlayan bir sistemdir. Plastik, cam ve alüminyum ambalajlar için geçerli olan sistem, geri dönüşüm oranlarını artırmayı hedefliyor. Vatandaşlar, ambalajları ters otomatlara atarak veya anlaşmalı toplama noktalarına bırakarak depozitolarını alabiliyor. Toplanan ambalajlar geri dönüşüm tesislerinde işlenerek yeni ürünlere dönüştürülüyor. Bakan Kurum, sistemin kısa sürede büyük ilgi gördüğünü ve katılımın arttığını belirtti.
Hedef: Daha temiz bir çevre
DOA projesi, Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda atık yönetimini iyileştirmeyi amaçlıyor. Bakanlık verilerine göre, 2025 yılı sonuna kadar 500 milyon ambalajın geri dönüşüme kazandırılması planlanıyor. Sistem yaygınlaştıkça hem çevre kirliliğinin azalması hem de ekonomiye katkı sağlanması bekleniyor. Uzmanlar, depozito sistemlerinin geri dönüşüm oranını yüzde 90'a kadar çıkarabildiğini belirtiyor. Türkiye'de yılda yaklaşık 5 milyar içecek ambalajı tüketilirken, bunların önemli bir kısmı doğaya atılıyor. DOA ile bu atıkların ekonomiye kazandırılması amaçlanıyor.
Bakan Kurum, sistemin başarısı için tüm vatandaşların katılımının önemine dikkat çekti. DOA'nın çevre bilincini artıracağını ve atık yönetiminde dönüşüm yaratacağını ifade eden Kurum, benzer sistemlerin Avrupa'da başarıyla uygulandığını hatırlattı. Türkiye'de ilk etapta belirli illerde başlatılan uygulamanın yıl sonuna kadar tüm ülkeye yaygınlaştırılması planlanıyor.
Sistemin ekonomik boyutu da dikkat çekiyor. Geri dönüştürülen her ambalaj, ham madde ithalatını azaltarak dış ticaret dengesine katkı sağlıyor. Ayrıca geri dönüşüm sektöründe yeni iş imkanları yaratılması bekleniyor. DOA, sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir proje olarak öne çıkıyor.
Çevre örgütleri, sistemin başarılı olması halinde Türkiye'nin atık yönetiminde önemli bir sıçrama yapacağını belirtiyor. Ancak vatandaşların sisteme adaptasyonu ve toplama noktalarının yaygınlaştırılması kritik önem taşıyor. Bakanlık, yaz aylarında talebin artmasıyla birlikte toplama noktalarının sayısını da artıracak. DOA ile 17 günde 33 milyon ambalajın toplanması, projenin potansiyelini gözler önüne seriyor. Uygulamanın devamında daha büyük başarılara imza atılması bekleniyor.
