Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı kırsal bir mahallede, yaklaşık dört ay önce başıboş bir sokak kedisi tarafından ısırılan 4 yaşındaki N.K., bir süredir devam eden halsizlik ve yüksek ateş şikayetlerinin ardından ailesi tarafından hastaneye kaldırıldı. Yapılan ilk müdahalede durumu ağırlaşan minik kız, yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavi altına alındı. Alınan kan ve doku örneklerinin incelenmesi sonucu kuduz testi pozitif çıkan N.K.'nın sağlık durumunun kritik olduğu öğrenilirken, Sağlık Bakanlığı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri harekete geçti. Mahallede derhal karantina tedbirleri uygulanmaya başlandı; bölgedeki tüm sokak hayvanları aşılanırken, sahipsiz kedi ve köpekler toplanarak gözlem altına alındı.
Olayın Detayları: Isırık ve Sessiz Kuluçka Dönemi
Edinilen bilgilere göre, N.K. dört ay önce evlerinin bahçesinde oynarken başıboş bir kedi tarafından kolundan ısırıldı. Ailesi, o tarihte yarayı pansuman etmiş ancak herhangi bir sağlık kuruluşuna başvurmamış. Çocuğun aşı takviminde kuduz aşısı bulunmadığı, ısırık sonrası da profilaksi uygulanmadığı ortaya çıktı. Kuluçka süresinin tür, ısırık bölgesi ve virüs miktarına göre haftalar veya aylar sürebildiği, belirtilerin genellikle sinir sistemine yayılmasıyla başladığı uzmanlarca vurgulanıyor. Minik kızda ilk olarak ateş, baş ağrısı ve halsizlik görülmüş; ardından kaslarda seğirme ve yutma güçlüğü başlayınca aile acilen Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvurmuş. Hastanede yapılan tetkikler sonucu kuduz tanısı konulan N.K., yoğun bakımda solunum desteğine alındı.
Mahallede Tedbirler ve Aşılama Kampanyası
Kuduz vakasının doğrulanmasının ardından Sur Kaymakamlığı ve İl Sağlık Müdürlüğü koordinasyonunda acil eylem planı devreye sokuldu. Mahallenin girişine uyarı levhaları asılırken, vatandaşlara sokak hayvanlarıyla temastan kaçınmaları ve herhangi bir ısırık ya da tırmalama durumunda derhal sağlık kuruluşuna başvurmaları yönünde anonslarla uyarılar yapıldı. Veteriner hekimlerden oluşan ekipler, mahalledeki tüm sahipli ve sahipsiz kedi-köpekleri yakalayarak kuduz aşısı uyguladı. Ayrıca, ağız ve tırnak yoluyla bulaşma riskine karşı çevredeki çöplükler ilaçlandı. Sahipsiz hayvanlar, belediyenin hayvan bakımevine nakledilerek 10 gün gözlem altında tutulacak. Yetkililer, mahallede yaşayan vatandaşların da riskli temas açısından taranacağını ve gerekli görülenlere kuduz aşısı ve immünoglobulin uygulanacağını açıkladı.
Toplum Sağlığı ve Bilinçlendirme Çalışmaları
Bu üzücü olay, kuduz hastalığının ölümcül olabileceğini bir kez daha gözler önüne serdi. Uzmanlar, hastalığın belirtileri ortaya çıktıktan sonra tedavisinin neredeyse imkansız olduğunu, bu nedenle koruyucu önlemlerin hayati önem taşıdığını belirtiyor. Sağlık Bakanlığı, özellikle kırsal kesimde yaşayan vatandaşlara yönelik bilgilendirme broşürleri dağıtırken, okullarda da kuduz hakkında eğitim seminerleri düzenlenmesi planlanıyor. Yetkililer, herhangi bir hayvan ısırığı veya tırmalamasında, hayvanın aşılı olup olmadığına bakılmaksızın en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini, kuduz aşısının zamanında yapılması durumunda hastalığın önlenebileceğini vurguluyor. Ayrıca sokak hayvanlarının aşılanması ve popülasyon kontrolü için belediyelere daha fazla bütçe ayrılması gerektiği, bu tarz vakaların azalması için toplumsal farkındalığın artırılması şart olduğu ifade ediliyor.
Bu vaka, kuduzun hala Türkiye için ciddi bir halk sağlığı tehdidi olduğunu hatırlatmaktadır. Çocukların hayvanlarla güvenli etkileşimi konusunda ebeveynlere büyük sorumluluk düşerken, yerel yönetimlerin de sokak hayvanlarına yönelik kısırlaştırma ve aşılama programlarını yaygınlaştırması gerekmektedir. Aksi takdirde benzer trajedilerle karşılaşma riski her zaman mevcut olacaktır.
