Diyarbakır’ın Karacadağ bölgesinde, Nisan ayında toprakla buluşturulan domates fideleri, kavurucu sıcakların etkisiyle olgunlaşmaya başladı. Binlerce dönümlük alanda başlayan hasat, İtalya, ABD ve Hollanda gibi ülkelerden gelen yoğun siparişlerle birlikte gerçekleştiriliyor. Bölgede çiftçiler, mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklığa rağmen, yüksek verim ve kaliteli ürün elde edebilmek için yoğun mesai harcıyor.
Karacadağ'ın volkanik toprakları ve uygun iklim koşulları, burada yetiştirilen domateslerin kendine özgü bir aromaya sahip olmasını sağlıyor. Bu özellik, özellikle İtalyan mutfağında kullanılan pizza ve sos üreticilerinin dikkatini çekiyor. Hasat edilen domatesler, tarlada hemen dilimlenip tuzlandıktan sonra kurumaya bırakılıyor. Güneşin etkisiyle yaklaşık 7-10 gün içinde kuruyan domatesler, daha sonra tesislerde işlenerek ihracata hazır hale getiriliyor.
Zorlu Mesai Başladı
Diyarbakır Ziraat Odası Başkanı Mehmet Karaca, bu yılki hasadın diğer yıllara göre daha erken başladığını belirterek, “Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin 5-6 derece üzerinde seyretmesi, hasadı öne çekti. Şu anda tarlalarda işçiler sabahın erken saatlerinden akşamın geç saatlerine kadar çalışıyor. Zorlu bir mesai ama ürünün kalitesi ve ihracattaki talep, bu zorluğu unutturuyor” dedi.
Hasatta çalışan işçiler, güneşin altında sıcaklıkla mücadele ederek domatesleri topluyor. Özellikle öğle saatlerinde sıcaklık 45 dereceye kadar çıkabiliyor. İşçiler, gölgelik alanlarda mola vererek ve bol su tüketerek çalışmalarına devam ediyor. Tarlada kurutulan domateslerin kilogram fiyatı, geçen yıla göre yüzde 20 artışla 15 TL seviyesine yükseldi. Bu durum, çiftçilerin yüzünü güldürüyor.
İhracatta Rekor Artış
Bölgeden yapılan domates kurusu ihracatında bu yıl önemli bir artış bekleniyor. Diyarbakır İhracatçılar Birliği verilerine göre, geçen yıl 5 bin ton olan kurutulmuş domates ihracatı, bu yıl 7 bin tona ulaşması öngörülüyor. İtalya, ABD ve Hollanda'nın yanı sıra Almanya, Fransa ve İngiltere'den de yoğun talep var.
Özellikle İtalyan firmaları, Karacadağ domatesini çok kaliteli bulduklarını ve üretim kapasitelerini artırmak için bölgeye yatırım yapmayı düşündüklerini ifade ediyor. Bu durum, bölgedeki istihdamı da olumlu etkiliyor. Hasat ve kurutma döneminde yaklaşık 5 bin kişiye geçici iş imkanı sağlanıyor.
Diyarbakır'ın Çınar ilçesinde üretim yapan çiftçi Ali Yıldız, “Bu yıl hava şartları çok iyi gitti. Domatesler hem erken olgunlaştı hem de kaliteli. İtalyanlar buradan aldıkları domatesleri ‘kırmızı altın' olarak adlandırıyor. Biz de bu altını en iyi şekilde değerlendirmeye çalışıyoruz” şeklinde konuştu.
Kurutma işlemi sırasında domateslerin üzerine tuz serpilerek güneşte bırakılması, hem doğal bir koruma yöntemi hem de lezzet artırıcı olarak görülüyor. Uzmanlar, bölgedeki bu geleneksel yöntemin, ürüne ayrı bir değer kattığını vurguluyor.
Diyarbakır'daki domates hasadının, bölgedeki tarımsal ekonominin canlanmasına büyük katkı sağladığı belirtiliyor. Ancak uzmanlar, iklim değişikliği nedeniyle su kaynaklarının azalması ve sıcaklıkların artmasıyla birlikte, tarımın sürdürülebilirliği için yeni sulama teknolojilerinin ve dayanıklı tohumların kullanılması gerektiğine dikkat çekiyor.
