Diyarbakır'ın Çermik ilçesinde geçen yıl 500 ton olan fıstık üretiminin bu yıl ikiye katlanarak bin tona ulaşması bekleniyor. Bölgedeki üreticiler, kalitesi ve aromasıyla öne çıkan Çermik fıstığını markalaştırmak için harekete geçti. İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre, son beş yılda fıstık üretim alanı yüzde 40 artarak 25 bin dekara ulaştı. Bu artışta, devlet destekli fidan dağıtımı ve sulama projeleri etkili oldu.
Rekolte artışında iklim ve destekler etkili
Çermik Ziraat Odası Başkanı Mehmet Aslan, bu yılki rekolte artışında iklim koşullarının ve tarımsal desteklerin büyük rol oynadığını belirtti. Aslan, "Geçen yıl yaşanan kuraklık nedeniyle verim düşüktü. Bu yıl yağışların zamanında ve yeterli olması, ağaçların iyi bir döllenme dönemi geçirmesini sağladı. Ayrıca Bakanlığın sağladığı sertifikalı fidan ve gübre desteği üreticiyi teşvik etti" dedi. İlçede fıstık yetiştiriciliği yapan çiftçi sayısı 2019'da 1200 iken bugün 1800'e yükseldi.
Markalaşma hedefi: Coğrafi işaret başvurusu
Çermik Belediyesi ve İlçe Tarım Müdürlüğü, bölge fıstığına coğrafi işaret almak için çalışma başlattı. Proje kapsamında fıstığın besin değerleri, aroma profili ve üretim yöntemleri bilimsel olarak belgelenecek. Belediye Başkan Yardımcısı Zeynep Kaya, "Amacımız Çermik fıstığını ulusal ve uluslararası pazarda tanınır hale getirmek. Coğrafi işaret, ürünün taklit edilmesini önleyecek ve üreticimize katma değer sağlayacak" ifadelerini kullandı. Halihazırda Çermik fıstığı, Siirt fıstığından sonra en çok tercih edilen çeşitler arasında yer alıyor.
Üretici memnun, fiyatlar dengeli
Fıstık üreticisi Ahmet Yılmaz, bu yılki rekoltenin kendilerini mutlu ettiğini söyledi. Yılmaz, "Geçen yıl dönüm başına 80 kilo alırken bu yıl 150 kilo almayı bekliyoruz. Fiyatlar ise geçen yıla göre yüzde 10 artışla 25-30 lira arasında seyrediyor. Ancak girdi maliyetleri arttığı için net kazancımız sınırlı. Devletin ilaç ve gübre desteğini artırmasını istiyoruz" dedi. Çermik fıstığının en büyük pazarı Güneydoğu Anadolu Bölgesi olmakla birlikte, İstanbul ve Ankara'ya da gönderiliyor.
Sektörün geleceği ve potansiyel riskler
Uzmanlar, Çermik'te fıstık üretiminin önümüzdeki yıllarda daha da artacağını öngörüyor. Ancak iklim değişikliği kaynaklı kuraklık ve dondan korunma yöntemlerinin geliştirilmesi gerekiyor. Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Demir, "Bölgede fıstık bahçelerinin yüzde 30'u hâlâ yağışa bağlı. Damla sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması ve erken uyarı istasyonlarının kurulması verimi artıracaktır" uyarısında bulundu. Çermik fıstığının markalaşması, bölge ekonomisine yılda en az 50 milyon lira ek gelir sağlayabilir.
