Türkiye Diyanet Vakfı (TDV), 2023 yılı mali bilançosunda 2 milyar lira kâr elde ettiğini açıkladı. Ancak vakfın Sayıştay denetimine tabi olmaması, siyasi çevrelerde ve kamuoyunda tartışmalara yol açtı. Diyanet İşleri Bakanlığı'nın 'kara kutusu' olarak nitelendirilen vakfın gelirleri, bağışlar ve dini hizmetlerden elde ediliyor.
Sayıştay Denetimi Tartışması
TDV, 2023 yılında 2 milyar 34 milyon lira kâr bildirdi. Bu rakam, bir önceki yıla göre yüzde 45 artış gösterdi. Vakfın toplam geliri 8 milyar lirayı aşarken, giderleri 6 milyar lira seviyesinde kaldı. Ancak vakfın mali tabloları Sayıştay denetiminden geçmiyor. TDV, özel hukuk tüzel kişiliği statüsünde olduğu için Sayıştay denetim kapsamı dışında tutuluyor. Bu durum, CHP ve İYİ Parti milletvekilleri tarafından sık sık eleştiriliyor. Konuyla ilgili olarak TBMM'de soru önergesi veren CHP İstanbul Milletvekili Ali Şeker, 'Kamu yararına çalışan bir vakfın denetlenmemesi kabul edilemez' dedi.
Vakfın Faaliyet Alanları
TDV, cami inşaatı, yurt işletmeciliği, yayıncılık ve yurtdışı dini hizmetler gibi birçok alanda faaliyet gösteriyor. 2023 yılında vakfa yapılan bağış miktarı 4,5 milyar liraya ulaştı. Vakıf ayrıca, Diyanet İşleri Başkanlığı personeline ek ödemeler yapıyor. 2023 yılında personel giderleri 3,5 milyar lirayı buldu. Vakfın yurtdışındaki temsilcilikleri ve faaliyetleri de dikkat çekiyor. Özellikle Almanya, Fransa ve Hollanda gibi ülkelerdeki cami projeleri vakfın bütçesinde önemli yer tutuyor.
Kamuoyunda Tepkiler
Vakfın kâr açıklaması sosyal medyada da geniş yankı uyandırdı. Bazı kullanıcılar, 'Dini hizmetlerden elde edilen bu kadar yüksek kâr düşündürücü' yorumunda bulundu. Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş, vakfın şeffaf olduğunu ve bağımsız denetim firmaları tarafından denetlendiğini söyledi. Ancak bu açıklama eleştirileri dindirmedi. Sivil toplum örgütleri, TDV'nin mali yapısının daha şeffaf hale getirilmesi çağrısı yaptı.
Türkiye Diyanet Vakfı'nın 2 milyar lira kâr etmesi, dinin ticarileştirilmesi tartışmalarını da yeniden gündeme getirdi. Vakfın denetlenmemesi ve yüksek kâr oranları, kamuoyunda soru işaretlerine yol açarken, bu durumun sürdürülebilir olmadığı belirtiliyor. Bağımsız hukukçulara göre, vakfın Sayıştay denetimine tabi tutulması veya en azından mali raporlarının kamuoyuyla düzenli paylaşılması gerekiyor.
