UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'nde yer alan 798 yıllık Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, bu yılın ilk dokuz ayında yaklaşık 400 bin ziyaretçiyi ağırladı. Sivas'ın Divriği ilçesindeki yapı, Anadolu Selçuklu döneminden günümüze ulaşan benzersiz taş işçiliğiyle yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekiyor. 'Görmeden ölmeyin' sloganıyla tanıtılan eser, hem ibadet hem şifa merkezi olarak inşa edilmiş çift fonksiyonlu mimarisiyle öne çıkıyor.
Mimari ve Tarihi Özellikler
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, 1228-1229 yıllarında Mengücekoğulları Beyliği döneminde, Bey Ahmed Şah tarafından yaptırıldı. Mimarı Ahlatlı Hürrem Şah olan yapı, cami, darüşşifa ve türbeden oluşan bir külliye olarak tasarlandı. Caminin her bir kapısı, farklı geometrik desenler ve bitki motifleriyle bezenmiş; taş oymacılığında zirve kabul edilen detaylar barındırıyor. Darüşşifa bölümü ise dönemin tıp anlayışını yansıtan odaları ve şifalı su havuzuyla dikkat çekiyor. Yapı, 1985 yılında UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesi'ne alındı ve Türkiye'nin ilk UNESCO tescilli mimari eserlerinden biri oldu.
Ziyaretçi Akını ve Turizm Etkisi
İlk dokuz ayda 400 bin ziyaretçi rakamı, geçen yılın aynı dönemine göre önemli bir artışı işaret ediyor. Divriği Belediyesi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın tanıtım çalışmaları, özellikle sosyal medyada 'görmeden ölmeyin' sloganıyla yapılan paylaşımlar, bölgeye olan ilgiyi artırdı. Ziyaretçilerin büyük bölümü yerli turistlerden oluşurken, Avrupa ve Uzak Doğu'dan gelen gruplar da yapıyı görmek için Divriği'ye geliyor. İlçe ekonomisi, artan turist sayesinde konaklama, yeme-içme ve hediyelik eşya satışlarında canlanma yaşıyor.
Koruma ve Restorasyon Çalışmaları
798 yıllık yapının gelecek nesillere aktarılması için çeşitli restorasyon projeleri yürütülüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü, taş yüzeylerdeki bozulmaları önlemek için konservasyon çalışmaları yapıyor. Ayrıca, ziyaretçi yoğunluğunun yapıya zarar vermemesi için kontrollü giriş sistemleri uygulanıyor. Uzmanlar, eserin taş işçiliğinin dünya çapında eşsiz olduğunu ve her bir detayın ayrı bir sanat eseri niteliği taşıdığını vurguluyor. Yapının 'başlı başına bir ansiklopedi' olduğu görüşü, sanat tarihçileri tarafından sıkça dile getiriliyor.
Kültürel Mirasın Önemi ve Gelecek Perspektifi
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, sadece bir ibadet yeri değil, aynı zamanda Anadolu'nun kültürel zenginliğinin simgesi. Yapı, İslam sanatında figürlü süslemelerin nadir örneklerini barındırmasıyla sanat tarihçileri için bir laboratuvar işlevi görüyor. 2023'te başlatılan 'Divriği'yi Keşfet' projesi kapsamında, bölgeye gelen ziyaretçilere rehberli turlar düzenleniyor ve yapının tarihi hakkında bilgilendirici materyaller sunuluyor. Turizm gelirlerinin artmasıyla ilçede yeni otel ve restoran yatırımları gündemde. Ancak, artan ziyaretçi sayısının yapı üzerinde oluşturabileceği baskı, koruma uzmanlarının dikkatle izlediği bir konu. Gelecek yıllarda sürdürülebilir turizm politikalarıyla hem eserin korunması hem de bölge ekonomisinin canlı tutulması hedefleniyor.
