DİSK Basın-İş Sendikası, son günlerde çok sayıda X ve Instagram hesabına erişim engeli getirilmesine ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Sendika, bu uygulamaların "sansür pratiğinin kurumsallaşmış bir boyuta ulaştığına işaret ettiğini" vurgulayarak, erişim engellerinin derhal kaldırılması ve kararların geri alınması çağrısında bulundu. Açıklamada, dijital platformlara yönelik müdahalelerin sistematik hale geldiği ve ifade özgürlüğünü kısıtladığı ifade edildi.
Erişim Engelleri Sistematik Hale Geldi
DİSK Basın-İş, yaptığı açıklamada, son dönemde X ve Instagram başta olmak üzere sosyal medya platformlarında çok sayıda hesaba erişim engeli getirildiğini hatırlattı. Bu engellerin bireysel kararlar olmaktan çıkıp kurumsal bir pratiğe dönüştüğünü belirten sendika, durumun "sansürün kurumsallaşması" olarak tanımlanması gerektiğini ifade etti. Açıklamada, erişim engellerinin gerekçelerinin şeffaf bir şekilde paylaşılmadığı, kararların hukuki denetimden yoksun olduğu ve keyfi uygulamalara zemin hazırladığı dile getirildi.
Sendika, bu tür müdahalelerin yalnızca bireysel kullanıcıları değil, aynı zamanda gazetecileri, medya kuruluşlarını ve kamuoyunun haber alma hakkını da doğrudan etkilediğini vurguladı. Özellikle basın mensuplarının sosyal medya hesaplarına yönelik engellerin, halkın doğru ve çok yönlü bilgiye erişimini zorlaştırdığı belirtildi.
"Kararlar Derhal Geri Alınmalı"
DİSK Basın-İş, açıklamasında yetkililere net bir çağrıda bulundu: "Erişim engellerine ilişkin kararlar derhal geri alınmalı, engeller kaldırılmalı ve uygulamalara ilişkin şeffaf bir hesap verebilirlik mekanizması tesis edilmelidir." Sendika, aksi halde Türkiye'de ifade özgürlüğünün daha da daralacağını ve dijital mecraların baskı aracı haline geleceğini savundu.
Açıklamada ayrıca, erişim engeli kararlarının arkasında yatan yasal çerçevenin belirsizliğine dikkat çekildi. Mevcut düzenlemelerin, idarenin keyfi müdahalelerine olanak tanıdığı ve yargısal denetimin etkisiz kaldığı öne sürüldü. Sendika, bu nedenle yasal düzenlemelerin gözden geçirilmesi ve uluslararası insan hakları standartlarına uygun hale getirilmesi gerektiğini belirtti.
Basın Özgürlüğü ve Dijital Haklar Tehdit Altında
DİSK Basın-İş'in açıklaması, Türkiye'de basın özgürlüğü ve dijital haklar konusundaki endişelerin arttığı bir dönemde geldi. Son yıllarda birçok gazeteci ve medya kuruluşu, sosyal medya paylaşımları nedeniyle erişim engelleri, soruşturmalar ve davalarla karşı karşıya kaldı. Sendika, bu durumun basın çalışanları üzerinde baskı oluşturduğunu ve öz sansürü teşvik ettiğini ifade etti.
Uluslararası kuruluşlar da Türkiye'deki internet sansürüne dair raporlarında, erişim engellerinin sıklıkla siyasi içerikli hesapları hedef aldığını belirtiyor. DİSK Basın-İş, bu tespitleri paylaşarak, sansürün sadece ulusal değil, küresel bir sorun olduğunu ve demokratik toplumların bu tür uygulamalardan kaçınması gerektiğini vurguladı.
Sendikadan Çözüm Önerileri
DİSK Basın-İş, erişim engellerinin kaldırılmasının yanı sıra, daha kapsamlı reform önerilerini de sıraladı:
- Erişim engeli kararlarının gerekçeleriyle birlikte kamuoyuna açıklanması,
- Kararların bağımsız yargı denetimine tabi tutulması,
- İfade özgürlüğünü güvence altına alan yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi,
- Sosyal medya platformlarına yönelik müdahalelerde şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin esas alınması,
- Gazetecilerin ve medya çalışanlarının dijital haklarının korunması için özel önlemler alınması.
Sendika, bu önerilerin hayata geçirilmesi için tüm paydaşları göreve davet etti. Ayrıca, basın ve ifade özgürlüğü alanındaki gelişmeleri yakından takip edeceklerini ve raporlamaya devam edeceklerini duyurdu.
Sansürün Kurumsallaşması Ne Anlama Geliyor?
DİSK Basın-İş'in "sansürün kurumsallaşması" tespiti, erişim engellerinin geçici ve istisnai uygulamalar olmaktan çıkıp düzenli bir pratik haline gelmesini ifade ediyor. Uzmanlara göre, bu durum, idarenin yargı kararı olmaksızın içeriklere müdahale etme yetkisini genişletiyor ve hukuk devleti ilkesine aykırılık taşıyor. Kurumsallaşma, aynı zamanda kararların sistematik hale gelmesi ve belirli görüşlerin sistematik olarak engellenmesi anlamına da geliyor.
Sendika, bu noktada medya ve sivil toplum kuruluşlarına da sorumluluk düştüğünü belirterek, sansür karşısında ortak bir duruş sergilenmesi gerektiğini ifade etti. DİSK Basın-İş, konunun takipçisi olacaklarını ve gelişmeleri kamuoyuyla paylaşacaklarını açıkladı.
Bağımsız Değerlendirme
Türkiye'de son yıllarda artan internet sansürü, yalnızca basın özgürlüğünü değil, aynı zamanda demokratik katılımı ve toplumsal bilgi akışını da tehdit ediyor. DİSK Basın-İş'in açıklaması, bu tehdide karşı sendikal bir tepki olarak öne çıkıyor. Ancak sorunun çözümü, yalnızca erişim engellerinin kaldırılmasıyla sınırlı değil; aynı zamanda yasal ve kurumsal reformları gerektiriyor. İfade özgürlüğünün güvence altına alındığı, yargının bağımsız olduğu ve idarenin keyfi müdahalelerinin denetlendiği bir düzen, ancak güçlü bir hukuk devleti ile mümkün olabilir. DİSK Basın-İş'in çağrısı, bu yönde atılmış önemli bir adım olarak kayda geçiyor. Önümüzdeki günlerde erişim engellerinin akıbeti ve olası yeni düzenlemeler, Türkiye'nin dijital haklar karnesini belirleyecek.
