Dışişleri Bakanlığı, 3 Ekim Türk Devletleri İşbirliği Günü ve Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) kurucu belgesi olan Nahçıvan Anlaşması'nın imzalanmasının 17. yıl dönümünü bir mesajla kutladı. Bakanlık, 3 Ekim 2009'da Nahçıvan'da imzalanan anlaşmanın Türk dünyası için tarihi bir adım olduğunu belirterek, TDT'nin bölgesel işbirliği ve dayanışmanın sembolü haline geldiğini ifade etti.
Nahçıvan Anlaşması'ndan bugüne uzanan süreç
Türk Devletleri Teşkilatı'nın temelleri, 3 Ekim 2009'da Azerbaycan'ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nde atıldı. Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan arasında imzalanan Nahçıvan Anlaşması ile kurulan yapı, o dönemde "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi" (Türk Konseyi) adıyla faaliyet göstermeye başladı. 2021 yılında İstanbul'da düzenlenen zirvede alınan kararla örgütün adı "Türk Devletleri Teşkilatı" olarak değiştirildi. Özbekistan 2019'da, Macaristan 2018'de gözlemci üye statüsüyle teşkilata dahil oldu. 2022'de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti de gözlemci üye olarak kabul edildi. Böylece TDT, Avrasya'nın geniş bir coğrafyasında etkili bir bölgesel aktör haline geldi.
TDT'nin artan rolü ve işbirliği alanları
Dışişleri Bakanlığı'nın mesajında, TDT'nin ekonomi, ticaret, ulaştırma, enerji, güvenlik, kültür ve eğitim gibi birçok alanda somut işbirliği projelerine imza attığı vurgulandı. Özellikle Orta Koridor olarak bilinen Trans-Hazar Uluslararası Doğu-Batı Orta Geçiş Koridoru'nun geliştirilmesi, TDT üyesi ülkeler arasındaki ticaretin artırılması ve enerji güvenliğinin sağlanması açısından kritik önem taşıyor. Bakanlık, Türk Devletleri Teşkilatı'nın uluslararası alanda tanınırlığının her geçen gün arttığını ve küresel sorunlara çözüm üretme kapasitesinin güçlendiğini belirtti.
Türkiye, TDT dönem başkanlığını 2023-2024 yıllarında yürüttü. Bu süre zarfında örgütün kurumsal yapısının güçlendirilmesi, gençlik ve spor programlarının yaygınlaştırılması, kadın istihdamının artırılması gibi alanlarda adımlar atıldı. Ayrıca TDT bünyesinde Türk Yatırım Fonu'nun kurulması, üye ülkeler arasında ekonomik entegrasyonu derinleştirmeyi amaçlıyor.
3 Ekim'in anlamı ve gelecek perspektifi
3 Ekim, Türk dünyasında ortak bir kimlik ve dayanışma günü olarak her yıl kutlanıyor. Dışişleri Bakanlığı mesajında, bu özel günün Türk halklarının ortak tarih, dil ve kültür bağlarını pekiştirdiğini ifade etti. Bakanlık, TDT'nin uluslararası sistemde daha etkin bir aktör olması için çalışmaların süreceğini ve üye ülkeler arasındaki kardeşlik bağlarının her alanda güçlendirileceğini kaydetti.
Uzmanlar, TDT'nin önümüzdeki dönemde özellikle enerji geçişkenliği, dijital ekonomi ve savunma sanayii işbirliği konularında yeni projeler geliştirmesinin beklendiğini belirtiyor. Teşkilatın genişleyen yapısı ve artan jeopolitik önemi, Türk dünyasının küresel dengelerdeki ağırlığını artırıyor. Nahçıvan Anlaşması'nın 17. yılında, TDT'nin bölgesel barış ve istikrara katkısı bir kez daha tescillenmiş oldu.
