Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, Srebrenitsa Soykırımı'nın baş sorumlularından Ratko Mladic için askeri tören düzenlenmesine tepki gösterdi. Keçeli, yaptığı yazılı açıklamada, "Soykırım suçlusu Mladic için askeri tören düzenlenmesi, adalete ve soykırım kurbanlarının anısına yapılmış açık bir saygısızlıktır. Bu tür eylemler, uluslararası hukukun ve insanlığın ortak vicdanının kabul edemeyeceği bir tutumdur." ifadelerini kullandı.
Uluslararası Hukuka Aykırı Adım
Keçeli, açıklamasında Ratko Mladic'in Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından mahkûm edildiğini hatırlatarak, "Böyle bir kişi için askeri tören düzenlenmesi, sadece kurbanları değil, tüm insanlığı yaralayan bir eylem olarak tarihe geçecektir. Türkiye olarak, soykırımı reddeden ve suçluları yücelten her türlü girişimin karşısındayız." dedi.
Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada ise, "Srebrenitsa'da 8 binden fazla Boşnak sivilin katledilmesinden sorumlu tutulan Ratko Mladic'in askeri törenle defnedilmesi, uluslararası adalet sistemine ve insan haklarına yönelik ciddi bir meydan okumadır. Bu tür eylemler, gelecekte benzer suçların işlenmesini teşvik edebilecek niteliktedir." denildi.
Mladic'in Savaş Suçları Dosyası
Ratko Mladic, 1992-1995 yılları arasındaki Bosna Savaşı sırasında Bosna Sırp Cumhuriyeti Ordusu'nun komutanıydı. Srebrenitsa'da 1995 yılında gerçekleştirilen soykırımda 8 binden fazla Boşnak erkek ve genç çocuk katledildi. Mladic, 2017 yılında Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından suçlu bulunarak ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. 2021 yılında cezası kesinleşti. Mladic, 2025 yılında sağlık sorunları nedeniyle hayatını kaybetti.
Mladic'in ölümünün ardından Sırbistan'da bazı aşırı milliyetçi gruplar ve Bosna Sırp Cumhuriyeti yetkilileri, onun için askeri tören düzenleme kararı aldı. Bu karar, başta Boşnaklar olmak üzere soykırım kurbanlarının yakınları ve uluslararası toplum tarafından büyük tepkiyle karşılandı. Türkiye, kararı kınayan ülkeler arasında yer aldı.
Türkiye'nin Balkanlar Politikası ve Tepkiler
Türkiye, Srebrenitsa Soykırımı'nı tanıyan ve soykırım kurbanlarını anan ülkeler arasında yer alıyor. Dışişleri Bakanlığı, geçmiş yıllarda da Srebrenitsa ile ilgili açıklamalarda bulunarak, soykırımın unutulmaması ve faillerinin cezalandırılması gerektiğini vurgulamıştı. Türkiye, ayrıca Balkanlar'da barış ve istikrarın korunması için aktif diplomatik çabalar yürütüyor.
Uzmanlar, Mladic için düzenlenen askeri törenin, bölgede etnik gerilimi artırabileceği uyarısında bulunuyor. Srebrenitsa Soykırımı'nın üzerinden 30 yıl geçmesine rağmen, bölgede soykırımı reddeden söylemler ve suçluları yücelten eylemler devam ediyor. Bu durum, kalıcı barış ve uzlaşı çabalarını zayıflatıyor.
Uluslararası toplumdan da benzer tepkiler geldi. Avrupa Birliği ve ABD, Mladic için askeri tören düzenlenmesini kınadı. Sırbistan hükümeti ise törenin "ulusal bir mesele" olduğunu savunarak eleştirileri reddetti. Ancak insan hakları örgütleri, bu tür eylemlerin soykırımı inkâr etmek anlamına geldiğini belirtiyor.
Sonuç olarak, Ratko Mladic için düzenlenen askeri tören, sadece bir suçlunun defni değil, aynı zamanda geçmişle yüzleşme ve adalet arayışına bir darbe olarak değerlendiriliyor. Türkiye'nin tepkisi, soykırım kurbanlarının anısına sahip çıkma ve uluslararası hukukun üstünlüğünü savunma iradesini yansıtıyor. Bu tür olaylar, Balkanlar'da kalıcı barışın ancak adalet ve gerçeklerle yüzleşmekle mümkün olacağını bir kez daha gösteriyor.
