Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, dijital platformlarda yayınlanan suç ve istismar içeriklerinin denetimsiz olduğunu belirterek, bu durumun özellikle çocuklar ve gençler üzerinde ciddi riskler oluşturduğunu söyledi. Kırık, televizyonda yayınlanan aynı içeriğin birkaç saniyesinin RTÜK tarafından cezalandırıldığını, ancak dijital platformlarda bu denetimin yapılmadığını ifade etti. Bu durumun acil olarak ele alınması gereken bir sorun olduğunu vurgulayan Kırık, dijital dünyada çocukların korunması için yasal düzenlemelerin şart olduğunu belirtti.
Denetim Eksikliği ve RTÜK Karşılaştırması
Prof. Dr. Kırık, geleneksel medyada RTÜK’ün (Radyo ve Televizyon Üst Kurulu) içerikleri denetlediğini ve uygunsuz yayınlara anında yaptırım uyguladığını hatırlattı. Örneğin, bir dizide birkaç saniyelik uygunsuz bir sahne gösterildiğinde RTÜK’ün ceza kestiğini belirten Kırık, ancak aynı içeriğin dijital platformlarda tamamının yayınlanabildiğini ve hiçbir denetime tabi tutulmadığını dile getirdi. Bu durumun büyük bir çelişki yarattığını ifade eden Kırık, 'Bir içerik televizyonda yayınlandığında saniyeler içinde ceza alırken, aynı içerik dijital platformlarda saatlerce izlenebiliyor. Bu kabul edilemez bir durum' dedi.
Çocuklar ve Gençler Üzerindeki Etkiler
Dijital platformlarda yayınlanan şiddet, cinsel istismar ve suç içeriklerinin çocuklar ve gençler üzerinde olumsuz psikolojik etkiler yarattığını vurgulayan Kırık, bu içeriklerin çocukların gelişimini olumsuz yönde etkilediğini söyledi. 'Çocuklar, gençler dijital platformlardaki dizi ve içerikleri izlerken bunlardan etkilenebiliyor. İşte denetim sorunu burada ortaya çıkmaya başlıyor' diyen Kırık, özellikle son dönemde popüler olan dijital içeriklerde şiddet ve istismar öğelerinin arttığına dikkat çekti. Bu içeriklerin çocuklarda travmalara, davranış bozukluklarına ve hatta suça eğilime neden olabileceğini belirtti.
Yasal Düzenlemelerin Önemi
Prof. Dr. Kırık, dijital platformların denetlenmesi için ulusal ve uluslararası düzeyde yasal düzenlemelerin yapılması gerektiğini ifade etti. Bu platformların sınır ötesi yapıları nedeniyle uluslararası iş birliğinin önemine değinen Kırık, 'Dijital platformların büyük bir kısmı yurt dışından yayın yapıyor. Bu nedenle ulusal mevzuatların yanı sıra uluslararası anlaşmalar da gerekiyor' dedi. Ayrıca, ailelerin çocukları bilinçli bir şekilde dijital platformları kullanmaya teşvik etmeleri gerektiğini belirten Kırık, ebeveyn kontrol yazılımlarının önemine dikkat çekti.
Sosyal Medya ve İçerik Üreticilerinin Rolü
Dijital platformlarda içerik üreten kişilerin ve sosyal medya fenomenlerinin de sorumluluk taşıdığını söyleyen Kırık, bu kişilerin toplum üzerindeki etkilerinin büyük olduğunu vurguladı. 'İçerik üreticileri, özellikle genç takipçilerine karşı daha duyarlı olmalı ve suç, şiddet, istismar içeriklerinden kaçınmalıdır' diyen Kırık, platformların da bu tür içerikleri hızla tespit edip kaldırması gerektiğini belirtti. Ayrıca, yapay zeka tabanlı filtreleme sistemlerinin kullanılmasının etkili bir çözüm olabileceğini sözlerine ekledi.
Bağımsız Değerlendirme
Dijital platformlardaki denetim sorunu, yalnızca Türkiye’nin değil, dünya genelinde tüm ülkelerin karşı karşıya olduğu bir problemdir. Teknoloji hızla gelişirken, yasal düzenlemelerin ve denetim mekanizmalarının da aynı hızla güncellenmesi gerekmektedir. Çocukların ve gençlerin korunması, toplumun geleceği için kritik önem taşımaktadır. Bu nedenle, başta RTÜK olmak üzere ilgili kurumların ve yasa koyucuların dijital platformları da kapsayan yeni düzenlemeleri bir an önce hayata geçirmesi büyük önem taşımaktadır.
