Adana 3. İdare Mahkemesi, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerde yıkılan Tutar Yapı Sitesi'nde hayatını kaybeden 3,5 yaşındaki Alperen'in dayı ve teyzesinin açtığı manevi tazminat davasında dört kamu kurumunu toplam 20 bin lira tazminat ödemeye mahkum etti. Karara, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile AFAD başta olmak üzere ilgili kurumlar itiraz etti.
Davanın ayrıntıları
Adana'nın merkez ilçelerinden birinde bulunan Tutar Yapı Sitesi, 6 Şubat depremlerinde tamamen yıkılmış ve birçok kişi hayatını kaybetmişti. Enkaz altında kalan 3,5 yaşındaki Alperen'in dayısı ve teyzesi, aile üyeleri olarak manevi zararlarının tazmini için dava açtı. Davada, kamu kurumlarının depreme hazırlıksız yakalanması ve denetim eksikliği gibi gerekçeler öne sürüldü.
Mahkeme, yapılan yargılama sonucunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile AFAD'ın da aralarında bulunduğu dört kamu kurumunu kusurlu bularak toplam 20 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar verdi. Kararda, her bir kurumun 4 bin lira tazminat ödeyeceği belirtildi.
Kamu kurumlarından itiraz
Kararın ardından ilgili kamu kurumları, tazminat miktarını ve hukuki gerekçelerini yetersiz bularak Adana 3. İdare Mahkemesi'nin kararına itiraz etti. İtiraz dilekçelerinde, depremlerin mücbir sebep olduğu ve kamu kurumlarının kusurunun bulunmadığı savunuldu. Ayrıca, tazminat miktarının fahiş olduğu ve emsal teşkil edeceği endişesi dile getirildi.
Bu itirazlar üzerine dosya, Adana Bölge İdare Mahkemesi'ne gönderildi. Bölge idare mahkemesinin itirazları değerlendirerek nihai kararı vereceği öğrenildi. Uzmanlar, bu kararın benzer davalar için emsal niteliği taşıyabileceğini ve kamu kurumlarının deprem sonrası tazminat yükümlülüklerini netleştireceğini belirtiyor.
Deprem sonrası hukuki süreç
6 Şubat depremleri, Türkiye'de yaklaşık 50 bin kişinin ölümüne ve yüz binlerce binanın yıkılmasına neden oldu. Deprem sonrası birçok aile, kamu kurumları ve müteahhitler aleyhine tazminat davaları açtı. Bu davalardan bazıları sonuçlanırken, çoğu halen devam ediyor. Tüketici hakları dernekleri ve hukukçular, depremzedelerin mağduriyetinin giderilmesi için hukuki süreçlerin hızlandırılması gerektiğini vurguluyor.
Öte yandan, Tutar Yapı Sitesi'nin yıkımıyla ilgili olarak müteahhit hakkında da soruşturma başlatıldığı ve ceza davasının sürdüğü biliniyor. Aileler, hem idari hem de cezai süreçlerin adil bir şekilde sonuçlanmasını bekliyor.
Sonuç ve bağımsız değerlendirme
Adana 3. İdare Mahkemesi'nin verdiği tazminat kararı, depremzedelerin kamu kurumlarına karşı açtığı davalarda bir ilk olmasa da, manevi tazminatın düşüklüğü tartışmaları beraberinde getirdi. 20 bin lira gibi bir meblağ, bir çocuğun hayatının karşılığı olarak yetersiz görülebilir. Ancak mahkemenin bu kararı, kamu kurumlarının deprem öncesi denetim ve hazırlık eksikliklerini hukuken tespit etmesi açısından önemlidir. Bakanlık ve AFAD'ın itirazı, sürecin uzayacağını gösteriyor. Bu tür davalar, deprem sonrası hukuk sisteminin ne kadar etkili çalıştığını ve mağdurların adalete erişimini test ediyor.
