Hatay 4. İdare Mahkemesi, 6 Şubat 2023 depremlerinde Fuat Koku Sitesi'nde üç yakınını kaybeden Döne Kaya'nın açtığı davada, dört kamu kurumunun hizmet kusuru bulunduğuna hükmederek toplam 410 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar verdi. Mahkeme, anne için 250 bin, kardeş için 150 bin ve 9 aylık yeğen için 10 bin lira tazminata hükmetti. Karara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Hatay Büyükşehir Belediyesi, Defne Belediyesi ve Hatay Su ve Kanalizasyon İdaresi (HATSU) itiraz etti.
Hizmet Kusuru ve İdarenin Sorumluluğu
Döne Kaya, depremde enkaz altında kalan ailesi için idarelerin gerekli denetim ve önlemleri almadığını belirterek dava açtı. Mahkeme, bilirkişi raporlarına dayanarak yapı denetim sistemindeki eksiklikler, imar uygulamalarındaki hatalar ve altyapı yetersizliklerinin depremin yıkıcı etkisini artırdığını tespit etti. Kararda, kamu kurumlarının hizmet kusuru nedeniyle uğranılan zararların tazmini gerektiği vurgulandı.
Bu karar, 6 Şubat depremlerinin ardından açılan bireysel tazminat davalarından biri olarak dikkat çekiyor. Depremde 53 binden fazla kişi hayatını kaybetti, yüz binlerce bina yıkıldı veya ağır hasar aldı. Hatay, depremin en çok etkilediği illerden biri olarak öne çıkıyor.
Mahkeme kararı, idarenin deprem riskiyle mücadeledeki sorumluluklarını yerine getirmediği gerekçesiyle tazminat ödemesini hukuki bir zorunluluk olarak değerlendirdi. Bu yönüyle karar, benzer mağduriyetler yaşayan depremzedeler için emsal niteliği taşıyabilir.
İtirazlar ve Hukuki Süreç
Karara itiraz eden kurumların başında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı geliyor. Bakanlık, yapı denetiminden sorumlu olan kurumların özel şirketler olduğunu, idarenin doğrudan sorumluluğunun bulunmadığını savunuyor. Hatay Büyükşehir Belediyesi ve Defne Belediyesi ise imar yetkilerinin sınırlı olduğunu ve depremin mücbir sebep teşkil ettiğini ileri sürüyor.
HATSU ise altyapı çalışmalarının depremle ilgisi olmadığını iddia ediyor. Ancak mahkeme, bilirkişi raporlarında HATSU'nun kanalizasyon ve altyapı hatlarının deprem sırasında çökmesi nedeniyle kurtarma çalışmalarını olumsuz etkilediğini belirtti.
İtirazların ardından dosya, bölge idare mahkemesine taşınacak. Uzmanlar, bu sürecin uzun sürebileceğini ve kararın bölge idare mahkemesinde onanması halinde idarelerin ödeme yapmak zorunda kalacağını belirtiyor.
Deprem Davalarının Önemi
6 Şubat depremlerinin ardından binlerce kişi, kayıpları ve hasarları için hukuki hak arayışına girdi. Tazminat davaları, depremin sorumlularının belirlenmesi ve idarenin hesap verebilirliği açısından kritik önem taşıyor. Bu dava, hizmet kusuru kavramının idare hukukunda ne kadar geniş yorumlanabileceğine dair örnek teşkil ediyor.
Ayrıca, bu tür davalar, deprem sonrası yeniden yapılanma sürecinde adaletin sağlanmasına yönelik bir umut ışığı oluyor. Mahkemelerin verdiği kararlar, benzer mağduriyetlerin hukuk yoluna taşınmasını teşvik ediyor.
Hatay İdare Mahkemesi'nin kararı, hem yargının bağımsızlığı hem de idarenin hukuki sorumluluğu açısından bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Ancak idarelerin itirazı, bu tür tazminatların ödenmesini geciktirebilir. Toplumsal adalet duygusunun güçlenmesi için idarenin bu kararları hızla kabullenmesi ve gerekli adımları atması bekleniyor.
