Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması kapsamında plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları için vatandaşlara ödenecek teşvik bedelinin 1 Temmuz 2026 itibarıyla 1 lira olacağını duyurdu. Sistem, 81 ilde eş zamanlı olarak hayata geçirilecek ve geri dönüşüm oranlarını artırmayı hedefliyor.
DOA Sistemi Nasıl İşleyecek?
DOA uygulaması, içecek ambalajlarının depozito karşılığında toplanmasını sağlayacak. Vatandaşlar, plastik şişe, cam şişe ve alüminyum kutuları anlaşmalı noktalara teslim ederek 1 lira teşvik bedeli alacak. Bakan Kurum, sistemin çevre kirliliğini azaltacağını ve döngüsel ekonomiye katkı sağlayacağını vurguladı. İlk etapta 5 bin toplama noktası oluşturulacak, zamanla bu sayı artırılacak.
Geri Dönüşüm Hedefleri ve Çevresel Etki
Türkiye'de yılda yaklaşık 15 milyar içecek ambalajı tüketiliyor. Bunların yalnızca yüzde 30'u geri dönüştürülüyor. DOA ile bu oranın 2030'a kadar yüzde 70'e çıkarılması hedefleniyor. Sistemin, plastik atıkların azaltılması ve karbon emisyonlarının düşürülmesi açısından önemli bir adım olduğu belirtiliyor. Benzer uygulamalar Almanya ve Norveç'te başarıyla yürütülüyor. Almanya'da depozito oranı 0.25 euro iken, Norveç'te 0.1-0.2 euro arasında değişiyor. Türkiye'deki 1 lira bedelin, enflasyon ve satın alma gücü dikkate alındığında caydırıcı olması bekleniyor.
Uygulama Takvimi ve Denetim
Bakanlık, sistemin altyapısının 2025 sonuna kadar tamamlanacağını, 2026'nın ilk yarısında pilot uygulama yapılacağını ve 1 Temmuz 2026'da resmen başlatılacağını açıkladı. Denetimler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ekipleri tarafından gerçekleştirilecek. Uymayan işletmelere idari para cezaları uygulanacak. Depozitosu Olan Ambalajlar listesi ve anlaşmalı noktalar, bakanlığın internet sitesinden duyurulacak.
