İstanbul'da görülen dava sonucunda, tiyatro sanatçısı Deniz Göktaş, sahnelediği 'Ölü Deniz' adlı gösterideki sözleri nedeniyle 'Cumhurbaşkanına hakaret' ve 'halkın bir kesiminin benimsediği dini değerleri alenen aşağılama' suçlarından toplam 1 yıl 7 ay 5 gün hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme, verdiği cezanın ardından Göktaş'ın tahliyesine karar verdi. Dava, sanat ve ifade özgürlüğü tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Davanın Geçmişi ve Suçlamalar
Deniz Göktaş, 2023 yılında İstanbul'da sahnelenen 'Ölü Deniz' isimli tek kişilik gösterisinde sarf ettiği ifadeler nedeniyle hakkında soruşturma başlatılmıştı. İddianamede, Göktaş'ın gösteri sırasında Cumhurbaşkanı'na yönelik eleştirilerinin hakaret boyutuna vardığı ve dini değerleri aşağıladığı öne sürüldü. Savcılık, sanatçının 12 yıla kadar hapis cezası ile yargılanmasını talep etti. Yargılama süreci boyunca Göktaş, ifade özgürlüğü kapsamında sanatsal bir performans sergilediğini savundu.
Mahkeme Kararı ve Gerekçesi
İstanbul Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülen duruşmada mahkeme heyeti, Göktaş'ı 'Cumhurbaşkanına hakaret' suçundan 1 yıl 2 ay, 'dini değerleri aşağılama' suçundan ise 5 ay 5 gün olmak üzere toplam 1 yıl 7 ay 5 gün hapis cezasına mahkûm etti. Mahkeme, sanatçının tutuklu kaldığı süreyi göz önünde bulundurarak tahliyesine hükmetti. Karar duruşmasında Göktaş'ın avukatları, cezanın hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf yoluna başvuracaklarını açıkladı.
Sanat Camiasından Tepkiler
Karar, sanat ve ifade özgürlüğü çevrelerinde geniş yankı uyandırdı. Birçok sanatçı ve sivil toplum kuruluşu, kararı 'sanata müdahale' olarak nitelendirerek eleştirdi. Öte yandan, bazı kesimler ise kararın hukuki bir süreç sonucu alındığını ve saygı duyulması gerektiğini ifade etti. Göktaş'ın tahliye kararı, cezaevinde geçirdiği süre göz önüne alındığında beklenen bir gelişme olarak yorumlandı.
İfade Özgürlüğü Tartışmaları
Türkiye'de son yıllarda sanatçılar, gazeteciler ve akademisyenler hakkında açılan davalar, ifade özgürlüğü sınırlarının ne olduğu tartışmasını beraberinde getiriyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) Türkiye'ye yönelik ifade özgürlüğü ihlali kararları da bu tartışmaları derinleştiriyor. Deniz Göktaş davası, sanatsal ifadenin yasal sınırlarının nerede başlayıp bittiğine dair bir örnek teşkil ediyor.
Sonuç ve Değerlendirme
Deniz Göktaş'a verilen ceza ve akabinde tahliye kararı, sanat dünyasında ve kamuoyunda uzun süre konuşulacak gibi görünüyor. Karar, bir yandan yargının bağımsızlığı ve hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde değerlendirilirken, diğer yandan ifade özgürlüğü ile sanatın sınırlarına dair önemli soru işaretlerini gündeme getiriyor. Önümüzdeki günlerde istinaf süreci ve olası temyiz başvuruları, davanın seyrini belirleyecek. Bu dava, Türkiye'de sanatçıların yargılanması ve ceza infaz sistemi açısından da emsal teşkil edebilecek nitelikte.
