Diyarbakır, Elazığ, Siirt, Mardin, Şırnak ve Bingöl'de denetimli serbestlik tedbiri uygulanan yükümlüler, yeni eğitim öğretim yılı öncesinde okulların bakım, temizlik ve çevre düzenleme çalışmalarına katıldı. Çalışmalar kapsamında yüzlerce okulda boya, badana, tamirat ve peyzaj işleri yapıldı. Denetimli serbestlik müdürlükleri koordinasyonunda yürütülen faaliyetler, kamu kurumları ve okul yönetimlerinin talepleri doğrultusunda planlandı.
Çalışmaların Kapsamı ve Yükümlü Katılımı
Adalet Bakanlığı Denetimli Serbestlik Daire Başkanlığı verilerine göre, bölgedeki denetimli serbestlik müdürlüklerine kayıtlı ve kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalışma yükümlülüğü bulunan hükümlüler, belirlenen okullarda günde belirli saatlerde çalıştı. Diyarbakır'da 45 okulda 300'den fazla yükümlü görev alırken, Elazığ'da 30 okulda 200 yükümlü, Siirt'te 20 okulda 120 yükümlü, Mardin'de 35 okulda 250 yükümlü, Şırnak'ta 25 okulda 150 yükümlü ve Bingöl'de 15 okulda 100 yükümlü çalışmalara katıldı. Toplamda 170 okulda 1.120 yükümlü, sınıfların boyanması, sıraların tamiri, bahçe temizliği, çöp toplama, ağaç budama ve çiçek dikimi gibi işleri gerçekleştirdi.
Ekonomik Katkı ve Sosyal Fayda
Denetimli serbestlik yükümlülerinin okullarda yürüttüğü çalışmalar, hem kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlıyor hem de hükümlülerin topluma kazandırılmasına katkı sunuyor. Okul yönetimleri, bu tür çalışmalar sayesinde bütçelerinden önemli ölçüde tasarruf ettiklerini belirtiyor. Örneğin, Diyarbakır'da bir ilkokulun müdürü, "Yükümlüler sayesinde okulumuzun boya badana işleri kısa sürede tamamlandı. Normalde bu işler için 20 bin lira harcamamız gerekirdi, şimdi bu kaynağı diğer ihtiyaçlara yönlendireceğiz" dedi. Benzer şekilde, Mardin'de bir ortaokulda yapılan tamirat işleriyle su tesisatı yenilendi ve çatı aktarıldı. Bu çalışmalar, ekonomik açıdan okulların altyapı sorunlarını giderirken, yükümlülerin meslek edinmelerine ve disiplin kazanmalarına da yardımcı oluyor.
Denetimli Serbestlik Sisteminin İşleyişi
Türkiye'de denetimli serbestlik, suç işleyen bireylerin cezaevi yerine toplum içinde rehabilite edilmesini amaçlayan bir sistemdir. 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu'na göre, mahkeme kararıyla kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalışma yükümlülüğü verilen hükümlüler, belirlenen kurumlarda haftada en az 20 saat çalışır. Bu süre, yükümlülüğün niteliğine göre 2 yıla kadar uzayabilir. Denetimli serbestlik müdürlükleri, yükümlülerin çalışmalarını denetler ve kurumlardan gelen geri bildirimleri değerlendirir. Yükümlüler, çalışmaları karşılığında herhangi bir ücret almaz; ancak sigorta primleri devlet tarafından karşılanır. Bu sistem, ceza infaz kurumlarındaki doluluk oranını azaltmanın yanı sıra, hükümlülerin toplumla bağlarını güçlendirmeyi hedefler.
Bölgesel Kalkınma ve Eğitim Altyapısı
Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde eğitim altyapısının güçlendirilmesi, uzun yıllardır öncelikli konular arasında yer alıyor. Okulların fiziki koşullarının iyileştirilmesi, öğrencilerin daha sağlıklı ortamlarda eğitim almasını sağlarken, bölgedeki ekonomik kalkınmaya da dolaylı katkı sunuyor. Denetimli serbestlik yükümlülerinin bu sürece dahil edilmesi, hem maliyetleri düşürüyor hem de yerel halkla olumlu ilişkiler kurulmasına vesile oluyor. Valilikler ve İl Milli Eğitim Müdürlükleri, her yıl okul öncesi dönemde benzer çalışmalar için denetimli serbestlik müdürlüklerine talepte bulunuyor. 2024-2025 eğitim öğretim yılı öncesinde de bu iş birliği kapsamında çalışmalar tamamlandı.
Sonuç ve Değerlendirme
Denetimli serbestlik yükümlülerinin okullarda yürüttüğü bakım ve onarım işleri, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. Ancak bu tür uygulamaların sürdürülebilirliği, yükümlülerin mesleki eğitim alması ve istihdam edilebilirliklerinin artırılmasıyla mümkün olabilir. Ekonomik açıdan, okulların bütçelerine sağlanan katkı ve yükümlülerin topluma kazandırılması, sistemin iki yönlü faydasını gösteriyor. Gelecek dönemde, benzer çalışmaların diğer kamu kurumlarını da kapsayacak şekilde genişletilmesi, hem ekonomik hem de sosyal açıdan olumlu sonuçlar doğurabilir.
