DEM Parti Demokratik Yerel Yönetimler Kurulu tarafından Diyarbakır'da düzenlenen “Demokratik Yerel Yönetimler Konferansı”nın sonuç bildirgesinde, Belediye Kanunu'nda eş başkanlık sisteminin tanınması talebi öne çıktı. Parti, yerel yönetimlerde kadın-erkek eşitliğini esas alan bu modelin yasal çerçeveye kavuşturulmasını istiyor.
Eş Başkanlık Talebinin Detayları
Diyarbakır'da gerçekleştirilen konferansa, DEM Parti'nin yerel yönetimlerle ilgili çalışmalar yürüten üyeleri ve sivil toplum temsilcileri katıldı. İki gün süren konferansın sonunda yayımlanan bildirgede, eş başkanlık sisteminin Belediye Kanunu'na eklenmesi için Meclis’e çağrı yapılması kararlaştırıldı. Bildirgede, “Eş başkanlık, demokratik katılımı ve cinsiyet eşitliğini güçlendiren bir modeldir. Belediyelerde karar alma süreçlerine kadınların eşit temsili sağlanmalıdır” ifadelerine yer verildi.
Geçmişteki Uygulamalar ve Hukuki Süreç
DEM Parti'nin önceki isimleriyle (HDP, DBP) yönetilen belediyelerde eş başkanlık sistemi fiilen uygulanıyordu. Ancak bu model, 2019 yılında bazı belediyelere kayyum atanması ve mevcut yasal düzenlemelerde yer almaması nedeniyle tartışma konusu olmuştu. Parti, bu konuda Anayasa Mahkemesi'ne ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurularda bulunmuş, ancak henüz somut bir kazanım elde edilememişti.
Siyasi Tepkiler ve Beklentiler
Bildirge, siyasi partiler ve kamuoyunda tartışma yarattı. İktidar partisi kanadından yapılan açıklamalarda, eş başkanlığın “mevcut sistemle uyumsuz olduğu” ve “yasal boşluğa yol açabileceği” belirtilirken, muhalefet partilerinden bazıları talebi “demokratik bir adım” olarak değerlendirdi. DEM Parti yetkilileri, önümüzdeki günlerde konuyu Meclis gündemine taşıyacaklarını ve kamuoyu oluşturmak için çalışmalarını sürdüreceklerini ifade etti.
Öte yandan, konferansta eş başkanlık dışında yerel yönetimlerin güçlendirilmesi, katılımcı bütçeleme ve kentsel dönüşüm gibi konular da ele alındı. Bildirgede, belediyelerin daha özerk ve şeffaf bir yapıya kavuşturulması için kapsamlı bir yasal reform önerisi de yer aldı.
Değerlendirme ve Bağlam
Eş başkanlık talebi, Türkiye'de yerel yönetimlerde cinsiyet eşitliği tartışmalarının odağında yer alıyor. DEM Parti, bu modeli sadece kendi belediyelerinde değil, tüm Türkiye'de uygulanabilir bir norm haline getirmeyi hedefliyor. Ancak mevcut siyasi dengeler ve hukuki çerçeve göz önüne alındığında, bu talebin yakın vadede yasalaşması zor görünüyor. Bununla birlikte, konunun gündemde kalması, toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesi açısından sembolik bir önem taşıyor.
