Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK), ABD'nin Çin'e yönelik gümrük tarifelerinin ardından Çin'in dış ticaretinde yaşanan yön değişimini analiz eden bir rapor yayımladı. DEİK Başkanı Nail Olpak, raporun sonuçlarını değerlendirerek Çin'in Afrika, Ortadoğu ve Avrupa'ya yönelik ihracatında artış olduğunu belirtti. Olpak, bu durumun Türkiye'nin lojistik avantajını tehdit ettiğini vurguladı.
Tarife sonrası Çin'in ihracat stratejisi değişti
ABD'nin 2018'den bu yana Çin'e uyguladığı ek gümrük tarifeleri, Pekin yönetimini alternatif pazarlar aramaya yöneltti. DEİK raporuna göre, Çin'in ABD'ye olan ihracatı azalırken, Afrika, Ortadoğu ve Avrupa ülkelerine yönelik ihracatı hızla artıyor. Çin'in bu bölgelere yaptığı ihracat, özellikle son iki yılda çift haneli büyüme kaydetti.
Nail Olpak, raporu değerlendirirken "Çin, ABD pazarında kaybettiği payı diğer bölgelerde telafi etmeye çalışıyor. Bu da küresel ticarette yeni bir denge oluşturuyor" dedi. Olpak, Türkiye'nin coğrafi konumu ve lojistik altyapısıyla öne çıktığını ancak Çin'in agresif fiyat politikalarının bu avantajı erozyona uğratabileceğini söyledi.
Türkiye için rekabet riski büyüyor
Rapora göre Çin, özellikle tekstil, otomotiv yan sanayi, elektronik ve makine sektörlerinde fiyat avantajını kullanarak Avrupa ve Ortadoğu pazarlarında pazar payını artırıyor. Türkiye'nin aynı pazarlarda güçlü olduğu düşünülürse, bu durum ihracatçılar için ciddi bir rekabet baskısı yaratabilir.
DEİK, Türk iş dünyasının bu riski yönetmek için katma değerli üretime ve markalaşmaya yönelmesi gerektiğini belirtiyor. Ayrıca, Türkiye'nin lojistik avantajını korumak için demiryolu ve liman yatırımlarının hızlandırılması öneriliyor.
Uzmanlar, Çin'in ihracatını yönlendirmesinin sadece Türkiye'yi değil, Avrupa Birliği ülkelerini de etkilediğini vurguluyor. AB'nin Çin'e karşı ticaret savunma önlemleri alması gündemde. Türkiye'nin de benzer önlemleri değerlendirmesi bekleniyor.
Öte yandan, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Türkiye'ye yaptığı yatırımlar da tartışma konusu. Bazı çevreler, bu yatırımların Türkiye'nin ihracatını olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.
Arka plan: ABD-Çin ticaret savaşı
ABD eski Başkanı Donald Trump döneminde başlatılan ticaret savaşı, Çin'e yönelik yüz milyarlarca dolarlık tarife artışını beraberinde getirdi. Joe Biden yönetimi de bu politikaları büyük ölçüde sürdürdü. Çin, karşı tarifelerle yanıt verirken, ihracatını çeşitlendirme yoluna gitti. DEİK raporu, bu sürecin Türkiye gibi ülkeler üzerindeki etkilerini ortaya koyuyor.
Raporda ayrıca, Çin'in Avrupa'ya ihracatında lojistik maliyetlerin düşmesiyle birlikte rekabetin daha da arttığı belirtiliyor. Türkiye'nin Orta Koridor projesiyle bu rekabette avantaj sağlayabileceği ifade ediliyor.
DEİK Başkanı Nail Olpak, "Türkiye olarak önümüzdeki dönemde ticaret diplomasisine ağırlık vermeli, serbest ticaret anlaşmalarını güncellemeli ve ihracatçılarımızı desteklemeliyiz" çağrısında bulundu.
Raporun tamamı DEİK'in resmi internet sitesinde yayımlandı.
