Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK), Sağlık Bakanlığı ile devlet üniversitelerinin birlikte kullandığı eğitim ve araştırma hastanelerinde görev yapan hekimlerin çifte mesai uygulamasına ilişkin emsal niteliğinde bir karar verdi. Karar, kamu hastanelerinde aynı anda hem üniversite hem de Sağlık Bakanlığı kadrosunda çalışan hekimlerin fazla mesai ücreti almasının önüne geçiyor. Yüksek mahkeme, bu tür bir uygulamanın kamu kaynaklarının etkin kullanımı ilkesine aykırı olduğuna hükmetti.
Kararın detayları ve gerekçesi
Danıştay İDDK, bir üniversite hastanesinde görev yapan bir hekimin, aynı hastanede Sağlık Bakanlığı adına da nöbet tutarak çifte mesai ücreti almasına ilişkin bir davada karar verdi. Mahkeme, hekimin üniversite kadrosunda olduğu için zaten tam zamanlı çalıştığını, Bakanlık adına yaptığı ek nöbetlerin ise ayrıca ücretlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Kararda, “Kamu hizmetinin sürekliliği ve verimliliği açısından, aynı fiziki mekânda iki farklı kamu tüzel kişiliği adına yapılan çalışmaların ayrı ayrı ücretlendirilmesi, mükerrer ödemeye yol açar” ifadelerine yer verildi. Ayrıca, bu tür bir uygulamanın diğer hekimler arasında eşitsizlik yarattığına dikkat çekildi.
Sağlık Bakanlığı ve üniversiteler arasındaki iş birliği modeli
Türkiye'de birçok eğitim ve araştırma hastanesi, Sağlık Bakanlığı ile üniversiteler arasında yapılan protokollerle ortak kullanılmaktadır. Bu hastanelerde görev yapan hekimler, genellikle üniversite kadrosunda olup aynı zamanda Bakanlık adına da nöbet veya mesai yapmaktadır. Bugüne kadar bu hekimler, her iki kamu kurumu adına yaptıkları çalışmalar için ayrı ayrı mesai ücreti alabiliyordu. Danıştay'ın bu kararı, uygulamayı kökten değiştirecek nitelikte. Sağlık Bakanlığı yetkilileri, kararın ardından yeni bir düzenleme yapılması gerektiğini ifade ederken, üniversite hastaneleri ise kararın sağlık hizmetlerini olumsuz etkileyebileceği endişesini taşıyor.
Hukuki ve mali boyut
Danıştay'ın bu emsal kararı, kamu maliyesi açısından da önem taşıyor. Çifte mesai uygulamasının yaygın olduğu hastanelerde, bu ödemelerin toplam maliyetinin yılda milyonlarca lirayı bulduğu tahmin ediliyor. Karar sayesinde kamu kaynaklarının daha verimli kullanılacağı belirtiliyor. Ancak bazı hukukçular, kararın hekimlerin özlük haklarını kısıtladığı ve sağlık çalışanlarının motivasyonunu düşürebileceği uyarısında bulunuyor. Türk Tabipleri Birliği ise konuyla ilgili yazılı bir açıklama yaparak, “Danıştay'ın kararını saygıyla karşılıyoruz ancak hekimlerin emeğinin karşılığını alması esastır. Bu karar, hekimlerin aşırı iş yükü altında çalıştığı bir dönemde alınmıştır” dedi.
Uzmanlar, kararın sağlık sistemindeki yapısal sorunlara işaret ettiğini ve hükümetin konuya dair kapsamlı bir düzenleme yapması gerektiğini vurguluyor. Özellikle pandemi sonrası sağlık çalışanlarının üzerindeki baskının arttığı bir ortamda, bu kararın sağlık hizmetlerinin kalitesine etkisi yakından takip edilecek.
