Danıştay, Muğla'nın Köyceğiz ve Ula ilçelerinde inşa edilmesi planlanan 20 türbinli rüzgar enerji santrali (RES) projesi için verilen Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu kararını iptal etti. Kararın gerekçesinde, proje kapsamında yapılan flora ve kuş türlerine ilişkin araştırmaların yetersiz olduğu ve endemik bitki türlerinin korunması için yeterli önlem alınmadığı belirtildi. Proje dosyasında, endemik bir bitkinin korunması amacıyla T6 ve T7 numaralı türbin yerlerinin taşınması öngörülürken, bu değişikliğin ÇED sürecinde yeniden değerlendirilmediği ortaya çıktı.
ÇED Olumlu Kararı İptal Edildi
Muğla'nın Köyceğiz ve Ula ilçeleri sınırları içinde, 20 rüzgar türbininden oluşan RES projesi için 2021 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 'ÇED Olumlu' kararı verilmişti. Ancak bölgede yaşayan vatandaşlar ve çevre örgütleri, projenin bölgenin zengin biyolojik çeşitliliğine ve özellikle endemik bitki türlerine zarar vereceği gerekçesiyle karara itiraz etmişti. Bunun üzerine açılan davada Danıştay, bilirkişi raporlarını dikkate alarak ÇED olumlu kararının iptaline hükmetti.
Danıştay'ın iptal gerekçesinde, proje alanında yapılan flora ve fauna araştırmalarının yeterli olmadığı, özellikle kuş göç yolları üzerinde bulunan bölgede kuş türlerinin uçuş rotalarının ve yuvalanma alanlarının detaylı olarak incelenmediği vurgulandı. Ayrıca, proje kapsamında tespit edilen endemik bitki türlerinin korunması için önerilen T6 ve T7 türbinlerinin taşınması işleminin, ÇED sürecinde yeniden değerlendirilmediği ve bu durumun çevresel etkilerin eksik analiz edildiğini gösterdiği ifade edildi.
Endemik Bitki İçin Türbin Taşıma Planı Dikkat Çekti
Proje dosyasında yer alan ve dikkat çeken en önemli detaylardan biri, endemik bir bitki türünün korunması amacıyla T6 ve T7 türbinlerinin yerlerinin değiştirilmesi planıydı. Bu durum, proje sahiplerinin endemik bitkinin korunması gerektiğini bildiğini ancak bu değişikliğin çevresel etki analizlerine yansıtılmadığını gösteriyor. Danıştay kararında, bu tür bir değişikliğin ÇED raporunda yeniden değerlendirilmesi ve nihai projenin bu doğrultuda güncellenmesi gerektiği belirtildi.
Bilirkişi raporlarında, bölgede yapılan saha çalışmalarında birçok endemik bitki türünün tespit edildiği, ancak bunların korunmasına yönelik somut önlemlerin projede yer almadığı kaydedildi. Ayrıca, kuş türlerinin göç yolları üzerinde olan bölgede, türbinlerin çarpışma riskini azaltacak herhangi bir tedbir öngörülmediği vurgulandı.
Bölgedeki Ekosistem Riski
Muğla'nın Köyceğiz ve Ula ilçeleri, sahip olduğu göller, ormanlar ve biyolojik çeşitlilik ile önemli bir ekosisteme ev sahipliği yapıyor. Özellikle Köyceğiz Gölü, caretta caretta kaplumbağalarının üreme alanlarından biri olarak biliniyor. Bölgede yapılacak devasa bir rüzgar enerjisi santralinin sadece endemik bitkileri değil, aynı zamanda kuş popülasyonlarını ve su kaynaklarını da olumsuz etkileme riski bulunuyor.
Çevre örgütleri, rüzgar enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının önemli olduğunu ancak bunların doğaya zarar vermeyecek şekilde planlanması gerektiğini belirtiyor. Bu kararla birlikte, proje sahibi firmanın ÇED sürecini yeniden başlatması ve eksiklikleri gidermesi gerekecek.
Danıştay'ın bu kararı, çevre hukuku açısından emsal niteliği taşıyor. Karar, ÇED raporlarının sadece kağıt üzerinde değil, gerçek saha koşullarında yapılan detaylı bilimsel araştırmalara dayanması gerektiğini bir kez daha ortaya koydu. Ayrıca, projelerin doğal yaşam üzerindeki etkilerinin en ince ayrıntısına kadar değerlendirilmesi gerektiği mesajını veriyor.
