Danıştay, özel eğitim sınıflarında kamera sistemi kurulmasını engelleyen yönetmelik maddesini hukuka aykırı bularak iptal etti. 2024 yılında yürürlüğe giren kararla birlikte, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin bulunduğu sınıflarda güvenlik kamerası bulundurulmasının önündeki yasal engel kaldırıldı. Karar, Milli Eğitim Bakanlığı'nın konuya ilişkin yönetmeliğine karşı açılan davada alındı. Davanın gerekçesinde, özel eğitim sınıflarında kamera bulunmasının öğrenci ve öğretmen güvenliği açısından önemli olduğu vurgulandı.
Kararın ayrıntıları
Danıştay 8. Dairesi tarafından verilen kararda, daha önce yürürlükte olan Milli Eğitim Bakanlığı yönetmeliğindeki 'özel eğitim sınıflarında kamera sistemi kurulamaz' ibaresinin iptali talep edildi. Daire, bu düzenlemenin Anayasa'nın eğitim hakkı ve güvenlik hakkına aykırı olduğunu belirtti. Kararda, özel eğitim sınıflarında kameranın hem öğrencileri olası risklerden koruyacağı hem de öğretmenlerin üzerindeki denetim olanağını artıracağı ifade edildi.
Dava dosyasına yansıyan bilgilere göre, karar 2024 yılının Eylül ayında alınsa da gerekçeli karar kısa süre önce resmi olarak yayımlandı. Bu nedenle kamuoyu kararı yeni öğrenmiş oldu. Karar, tüm Türkiye'deki özel eğitim sınıflarını bağlayıcı nitelikte. Artık okullar, ihtiyaç duydukları takdirde bu sınıflara güvenlik kamerası yerleştirebilecek.
Bağlam ve önceki tartışmalar
Türkiye'de özel eğitim sınıflarında kamera kullanımı uzun süredir tartışma konusuydu. 2019 yılında bir özel eğitim okulunda yaşanan şiddet olayları, bu sınıflarda kamera zorunluluğu getirilmesi talebini artırmıştı. Ancak o dönemde Milli Eğitim Bakanlığı, özel eğitim öğrencilerinin mahremiyetini gerekçe göstererek kamera kurulumuna izin vermemişti. Veliler ve sivil toplum kuruluşları ise özellikle otizmli ve zihinsel engelli çocukların sözel iletişim kurmakta zorlanması nedeniyle kamera kayıtlarının olası istismar vakalarının aydınlatılmasında hayati önem taşıdığını savunuyordu.
Danıştay'ın bu kararı, mahremiyet ile güvenlik arasındaki hassas dengede güvenlik yönünde ağırlık koydu. Kararda, kamera kayıtlarının yalnızca yetkili merciler tarafından ve belirli durumlarda izlenebileceği, ayrıca kayıtların Kişisel Verileri Koruma Kanunu'na uygun şekilde saklanması gerektiği vurgulandı. Bu yönüyle karar, öğrenci ve öğretmenlerin kişisel verilerinin korunmasına ilişkin hassasiyetleri de dikkate alıyor. Uygulamada, okullara kamera kurulumu için mali destek sağlanması gündeme gelebilir. Özellikle dezavantajlı bölgelerdeki okulların bu yükü kaldırabilmesi için Bakanlık'tan ek bütçe talep edilmesi bekleniyor.
Sonuç olarak, Danıştay'ın iptal kararıyla özel eğitim sınıflarında kamera sistemi kurulmasının önü açılmış oldu. Bu karar, eğitimde şeffaflık ve güvenlik adına önemli bir adım olarak değerlendirilirken, uygulamada karşılaşılabilecek teknik ve idari sorunların çözümü için ilgili kurumların harekete geçmesi bekleniyor.
