Danıştay, özel eğitim sınıflarında kamera sistemi kurulmasını engelleyen idari düzenlemeyi hukuka aykırı bularak iptal etti. Bu karar, özel eğitim alan öğrencilerin bulunduğu sınıflarda güvenlik ve şeffaflık amacıyla kamera kullanımının önündeki hukuki engeli kaldırdı. Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2021 yılında yayımladığı yönetmelik değişikliği, özel eğitim sınıflarında kamera bulundurulmasını yasaklamıştı. Danıştay, bu yasağın Anayasa ve uluslararası sözleşmelere aykırı olduğuna hükmetti.
Kararın Gerekçesi
Danıştay 8. Dairesi'nin oybirliğiyle aldığı kararda, özel eğitim sınıflarında kamera bulunmasının öğrencilerin güvenliği ve eğitim kalitesini artırmak için gerekli olduğu vurgulandı. Mahkeme, yasaklayıcı düzenlemenin kamu yararına aykırı olduğunu ve özellikle otizm, zihinsel engel gibi özel gereksinimli çocukların eğitiminde yaşanabilecek olumsuz durumların belgelenmesine engel teşkil ettiğini belirtti. Kararda, kameraların kişisel verilerin korunması kanununa uygun şekilde kurulması kaydıyla meşru olduğu ifade edildi.
Özel Eğitimde Güvenlik ve Şeffaflık
Özel eğitim sınıfları, genellikle ağır engelli veya davranış sorunları olan öğrencilere hizmet veriyor. Bu sınıflarda zaman zaman fiziksel müdahale, sakinleştirme gibi yöntemler kullanılabiliyor. Veliler, çocuklarının güvenliği için sınıflarda kamera olmasını talep ediyordu. Ancak mevcut yönetmelik, özel eğitim sınıflarını "özel alan" kapsamında değerlendirerek kamera kurulumunu engelliyordu. Danıştay'ın iptal kararı sonrası, okullar gerekli altyapıyı oluşturarak kamera sistemi kurabilecek.
Tepkiler ve Beklentiler
Karar, özel eğitim alanındaki sivil toplum örgütleri ve engelli hakları savunucuları tarafından memnuniyetle karşılandı. Türkiye Engelliler Konfederasyonu Genel Başkanı, kararın "çocukların güvenliği için bir dönüm noktası" olduğunu söyledi. Öte yandan, bazı eğitim sendikaları kameraların öğretmenler üzerinde baskı oluşturabileceği endişesini dile getirdi. Milli Eğitim Bakanlığı, kararın ardından yeni bir düzenleme üzerinde çalışacaklarını açıkladı.
Uygulama Süreci
Kararın ardından okulların kamera sistemi kurması için bir geçiş süreci öngörülüyor. Kameraların hangi saatlerde aktif olacağı, kayıtların kimler tarafından izleneceği ve ne kadar süre saklanacağı gibi detaylar Milli Eğitim Bakanlığı'nın hazırlayacağı yeni yönetmelikle belirlenecek. Ayrıca, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun da sürece dahil olması bekleniyor.
Değerlendirme
Danıştay'ın bu kararı, özel eğitimde şeffaflık ve güvenlik arasındaki dengeyi yeniden kurarken, mahremiyet kaygılarını da gözetiyor. Türkiye'de engelli bireylerin eğitim hakkına erişiminde yaşanan sorunlar düşünüldüğünde, bu kararın benzer başka alanlarda da emsal oluşturması muhtemel. Uygulamanın başarısı, mevzuatın sağlam temellere oturtulmasına ve tüm paydaşların katılımına bağlı.
