Danıştay, özel gereksinimli öğrencilerin eğitim gördüğü sınıflarda kamera sistemi kurulmasını engelleyen düzenlemeyi hukuka aykırı bularak iptal etti. 14. Daire'nin verdiği kararla birlikte, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel eğitim okulları ve sınıflarında güvenlik kamerası kurulmasının önündeki yasal engel kalktı. Karar, öğrenci ve öğretmen güvenliği açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Kararın detayları
Danıştay 14. Dairesi, 2018 yılında yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'nin bazı maddelerini inceledi. Yönetmelikte yer alan "özel eğitim sınıflarında kamera kaydı yapılamaz" ibaresinin, Anayasa'nın eğitim hakkı ve güvenlik ilkelerine aykırı olduğuna hükmetti. Mahkeme, bu tür sınıflarda kamera bulunmasının, özel gereksinimli öğrencilerin maruz kalabileceği ihmal veya istismar vakalarını önlemede hayati bir araç olduğunu vurguladı.
Uygulamanın usul ve esasları
Karar metninde, kamera sisteminin kurulmasına ilişkin usul ve esasların Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirleneceği ifade edildi. Buna göre, kameraların hangi saatlerde aktif olacağı, kayıtların ne kadar süreyle saklanacağı ve kimlerin bu kayıtlara erişebileceği gibi detaylar yönetmelikle düzenlenecek. Ayrıca, öğrenci ve ailelerin mahremiyetini korumak amacıyla kayıtların yalnızca güvenlik amacıyla kullanılması ve üçüncü kişilerle paylaşılmaması şart koşuldu. Eğitim sendikaları ve veli dernekleri, kararı memnuniyetle karşılarken, uygulamanın şeffaf bir şekilde hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
Arka plan ve bağlam
Türkiye'de özel eğitim sınıflarında kamera talebi, özellikle son yıllarda artan ihmal ve istismar haberleriyle gündeme gelmişti. Veliler, çocuklarının güvenliği için sınıflarda kamera bulunmasını ısrarla talep ediyordu. Ancak mevcut yönetmelik, bu talebi engelliyordu. Danıştay'ın bu emsal kararı, yalnızca özel eğitim kurumlarını değil, aynı zamanda benzer güvenlik endişeleri olan diğer eğitim kurumlarını da yakından ilgilendiriyor. Uzmanlar, kararın önümüzdeki dönemde normal eğitim sınıfları için de emsal teşkil edebileceğini belirtiyor. Öte yandan, özel eğitimde kamera zorunluluğu getirilmesi, öğretmenlerin mesleki özerkliğine müdahale olarak değerlendirilse de, mahkeme kararı güvenlik kaygılarının ağır bastığını ortaya koydu.
Danıştay'ın bu kararı, Türkiye'de özel gereksinimli bireylerin eğitim hakkı ve güvenliği konusunda önemli bir dönüm noktası olarak nitelendirilebilir. Geçmişte benzer talepler idari olarak geri çevrilirken, yargı kararıyla birlikte artık velilerin talepleri doğrultusunda kamera kullanımı yaygınlaşabilir. Bu durum, aynı zamanda okullarda şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini güçlendirecek bir adım olarak görülmektedir.
