Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin yürürlüğe girişinin 8. yılı doldu. 9 Temmuz 2018'de resmen başlayan sistem, Türkiye'nin yönetim yapısında köklü değişiklikler getirdi. Uzmanlar, sistemin siyasi istikrar, ekonomik büyüme ve dış politikada etkinlik sağladığı görüşünde. A Haber'e konuşan analistler, Türkiye'nin bölgesel ve küresel krizler karşısında dirençli bir yapı kazandığını belirtti. İşte sistemin 8 yıllık karnesi ve öne çıkan kazanımlar.
Siyasi İstikrar ve Hızlı Karar Alma
Cumhurbaşkanlığı sistemiyle birlikte yürütme yetkilerinin tek elde toplanması, hızlı karar almayı mümkün kıldı. Eski başbakanlık sistemindeki koalisyon dönemlerine göre siyasi tıkanıklıklar büyük ölçüde azaldı. 2018'den bu yana Türkiye, erken seçim tartışmaları olmadan seçim takvimini uyguladı. Cumhurbaşkanı kararnameleriyle reformlar hızla hayata geçirildi. Örneğin, savunma sanayiinde yerli üretim hamleleri, Milli Muharip Uçak KAAN ve İHA/SİHA projeleri bu dönemde ivme kazandı.
Ekonomide Büyüme ve Direnç
Sistemin ekonomiye yansımaları da olumlu oldu. 2018'deki kur şokuna rağmen Türkiye, 2020 küresel salgınında üretimi durdurmadan atlatan nadir ülkelerden biri oldu. 2020'de yüzde 1,8 büyüyen ekonomi, 2021'de yüzde 11,4 ile rekor kırdı. Kamu maliyesinde disiplin ve yatırım teşvikleriyle işsizlik oranı 2023'te yüzde 9,5'e geriledi. Yabancı yatırımcılar için istikrarlı bir ortam oluştuğu belirtiliyor. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı verilerine göre, kişi başına düşen millî gelir 2023'te 12 bin dolar eşiğini aştı.
Dış Politikada Etkinlik ve İnsani Diplomasi
Dış politikada sistem, kriz yönetiminde etkin rol oynadı. Libya, Suriye, Karabağ ve Ukrayna savaşlarında Türkiye arabuluculuk üstlendi. Tahıl koridoru anlaşması gibi diplomatik başarılar, uluslararası alanda takdir topladı. Afrika, Balkanlar ve Asya'da yeni büyükelçilikler açıldı. İnsani yardım faaliyetleriyle Türkiye, dünyanın en cömert ülkeleri arasında yer aldı. A Haber'e konuşan dış politika uzmanları, sistemin daha koordineli bir dış politika izlenmesini sağladığını vurguluyor.
Kamu Yönetiminde Dönüşüm
Cumhurbaşkanlığı sistemiyle birlikte kamu yönetiminde de reformlar yapıldı. Bakanlıkların yapısı değiştirildi, yeni kurullar oluşturuldu. Dijital dönüşüm hamleleriyle e-Devlet hizmetleri yaygınlaştı. 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası afet yönetiminin tek elden koordine edilmesi, sistemin kriz anındaki avantajlarını gösterdi. Ancak eleştirmenler, denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Sonuç olarak, 8 yıllık deneyim, Cumhurbaşkanlığı sisteminin Türkiye'ye siyasi istikrar, ekonomik büyüme ve uluslararası alanda etkinlik kazandırdığını ortaya koyuyor. Sistemin önümüzdeki dönemde de reform ve dönüşüm süreçlerini hızlandırması bekleniyor.
