Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2026-2030 dönemini kapsayan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nı kamuoyuna sundu. Plan, yapay zeka alanında Türkiye'nin küresel rekabet gücünü artırmayı hedefliyor. Erdoğan, planın "Fark Et", "İstifade Et", "Üret" ve "Yönet" olarak dört ana eksen etrafında şekillendiğini ve her eksende birbirini tamamlayan dört eylem bulunduğunu belirtti. Plan, kamu ve özel sektör iş birliğiyle hazırlanırken, Ar-Ge'den eğitime, altyapıdan etik düzenlemelere kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Dört temel eksen ve eylemler
Erdoğan, planın ilk ekseni olan "Fark Et" ile yapay zeka farkındalığının artırılması ve toplumda dijital dönüşüm bilincinin yaygınlaştırılmasının amaçlandığını ifade etti. İkinci eksen "İstifade Et", mevcut yapay zeka çözümlerinin kamu ve özel sektörde etkin kullanımını teşvik ediyor. "Üret" ekseni, yerli yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesini ve ticarileştirilmesini öngörürken, "Yönet" ekseni ise yapay zeka uygulamalarının etik, yasal ve güvenlik çerçevesinde yönetilmesini hedefliyor. Her eksen altında dört eylem tanımlanırken, toplamda 16 eylem planı hazırlandı.
Hedefler ve somut adımlar
Plan kapsamında 2026-2030 yılları arasında yapay zeka alanında 10 bin uzman yetiştirilmesi, en az 100 yapay zeka girişiminin desteklenmesi ve yapay zeka odaklı Ar-Ge merkezlerinin sayısının artırılması hedefleniyor. Ayrıca, ulusal yapay zeka veri altyapısının oluşturulması, etik kurulların kurulması ve uluslararası iş birliklerinin artırılması da planın önemli başlıkları arasında yer alıyor. Erdoğan, planın Türkiye'nin yapay zeka ekosistemini şekillendirecek kritik bir yol haritası olduğunu vurguladı.
Planın detaylarına göre, kamu hizmetlerinde yapay zeka kullanımı yaygınlaştırılacak. Sağlık, eğitim, tarım, ulaştırma ve güvenlik gibi öncelikli sektörlerde pilot uygulamalar hayata geçirilecek. Örneğin, sağlıkta hastalık teşhisinde yapay zeka destekli sistemler, tarımda verimlilik artırıcı akıllı çözümler ve ulaştırmada trafik yönetimi için yapay zeka modelleri kullanılacak.
Özel sektörün de sürece dahil edilmesi amacıyla teknoloji geliştirme bölgelerinde yapay zeka özel ihtisas alanları oluşturulacak. Ayrıca, Ar-Ge teşvikleri, vergi indirimleri ve hibe programları ile yerli girişimler desteklenecek. Erdoğan, planın başarısı için kamu, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplumun eş güdümlü çalışması gerektiğini belirtti.
Yapay zeka eylem planı, Türkiye'nin 2030 yılına kadar küresel yapay zeka endeksinde ilk 10 ülke arasına girmesini hedefleyen vizyonun bir parçası olarak değerlendiriliyor. Daha önce 2021-2025 dönemini kapsayan ilk yapay zeka stratejisinin ardından ikinci nesil yol haritası niteliği taşıyan plan, teknolojik bağımsızlık ve dijital dönüşüm hedefleri doğrultusunda önemli bir adım olarak görülüyor.
Uzmanlar, planın başarısının uygulama takvimine ve kaynakların etkin kullanımına bağlı olduğunu belirtirken, özellikle nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesi ve veri altyapısının güçlendirilmesi konularında somut ilerleme kaydedilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Türkiye'nin yapay zeka alanında bugüne kadar kaydettiği ilerleme göz önüne alındığında, yeni planın doğru bir zemine oturduğu ancak sürdürülebilir bir ekosistem için ulusal koordinasyonun kritik olduğu ifade ediliyor.
