Hatay'da etkili olan aşırı sıcaklar, hayvancılıkla uğraşan çobanların işini giderek zorlaştırıyor. Kendi hayvanlarının çobanlığını yapan Mehmet Zobi, günde 10 litre su içerek ayakta kaldığını belirtti. Zobi, çobanlık mesleğinin zorlu koşullarına rağmen 80 bin TL'ye varan maaşlarla bile çoban bulunamadığını ifade etti.
Sıcak Havada Çobanlık: Günde 10 Litre Su
Hatay'da yaz aylarında hava sıcaklıkları zaman zaman 40 derecenin üzerine çıkıyor. Bu koşullarda açık arazide çalışmak zorunda kalan çobanlar, hem kendileri hem de hayvanları için büyük risk altında. Mehmet Zobi, "Sabahın erken saatlerinden akşam karanlığına kadar hayvanların peşindeyim. Güneşin altında nefes almakta zorlanıyorum. Günde en az 10 litre su içiyorum, yine de serinleyemiyorum" dedi. Zobi, sıcak çarpması riskine karşı sürekli gölgelik alanlarda mola verdiğini ancak hayvanların otlatılması gerektiği için çalışmayı bırakamadığını söyledi.
Bölgedeki diğer çobanlar da benzer sorunlardan yakınıyor. Hayvanların su ihtiyacı da sıcaklıkla birlikte artıyor. Çobanlar, kuyulardan veya taşıma suretiyle temin ettikleri suyu hayvanlara ulaştırmakta güçlük çekiyor. Bazı çobanlar, hayvanların sıcaktan etkilenmemesi için otlatma saatlerini sabah ve akşam serinliğine kaydırmış durumda.
80 Bin TL Maaşla Çoban Bulunamıyor
Mehmet Zobi, çobanlık mesleğinin artık cazip olmadığını vurgulayarak, "Kendi hayvanlarım olmasa bu işi yapmam. Başkasının hayvanlarına çobanlık yapacak kimse bulunmuyor. 80 bin TL maaş verseniz yine gelmezler. Çünkü bu iş çok yorucu ve ömür tüketiyor" diye konuştu. Zobi, gençlerin şehirlerde daha rahat işlerde çalışmayı tercih ettiğini, köylerde ise çobanlık yapacak nüfusun azaldığını belirtti.
Türkiye'de hayvancılık sektörü, çoban bulma sıkıntısıyla uzun süredir mücadele ediyor. Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde çobanlık yapanların sayısı her geçen yıl azalıyor. Yüksek maaşlara rağmen gençler bu mesleği tercih etmiyor. Uzmanlar, çobanlık mesleğinin sürdürülebilirliği için devlet desteklerinin artırılması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini söylüyor.
Hatay'da çobanlık yapanlar, sadece sıcakla değil, aynı zamanda yaban hayvanı saldırıları, hastalıklar ve pazarlama sorunlarıyla da mücadele ediyor. Mehmet Zobi, "Hayvanlarımızı otlatırken bir yandan da onların sağlığını düşünüyoruz. Sıcakta hayvanlar strese giriyor, süt verimi düşüyor. Bu da bizim gelirimizi azaltıyor" dedi.
Hayvancılıkta Çoban Krizi Derinleşiyor
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, son 10 yılda küçükbaş hayvan varlığında dalgalanmalar yaşansa da çoban sayısı hızla azalıyor. Özellikle genç nüfusun tarım ve hayvancılıktan uzaklaşması, kırsalda iş gücü açığını beraberinde getiriyor. Çobanlık yapanların yaş ortalaması da her geçen yıl yükseliyor. Bu durum, et ve süt üretiminde gelecekte sıkıntılar yaşanabileceği endişesini doğuruyor.
Hatay Ziraat Odası yetkilileri, çobanlık mesleğinin desteklenmesi için çeşitli projeler yürütüldüğünü ancak bunun yeterli olmadığını belirtiyor. Yetkililer, özellikle sıcak bölgelerde çalışan çobanlara yönelik sosyal güvence ve ek ödemelerin artırılması gerektiğini vurguluyor.
Mehmet Zobi gibi çobanlar, bu zorlu koşullara rağmen mesleklerini sürdürmeye çalışıyor. Ancak artan maliyetler, iklim değişikliği ve iş gücü sıkıntısı, sektörün geleceğini belirsizliğe itiyor. Çobanlar, yetkililerden acil çözüm bekliyor.
Uzmanlar, çobanlık mesleğinin yaşatılması için teknolojik yatırımların artırılması, hayvan sağlığı hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve genç girişimcilere teşvik verilmesi gerektiğini ifade ediyor. Aksi halde önümüzdeki yıllarda çoban bulmak daha da zorlaşacak ve hayvancılık sektörü ciddi darboğaz yaşayacak.
